Avropa virus hepatiti B və C ilə mübarizədə mühüm irəliləyiş əldə etsə də, profilaktik tədbirlərin ölkələr üzrə qeyri-bərabər tətbiqi səbəbindən regionun Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) 2030-cu ilədək virus hepatitini ictimai sağlamlıq üçün təhlükə kimi aradan qaldırmaq hədəfinə çatması çətin görünür.

ERAmedia xəbər verir ki, bu barədə “Medical Xpress” nəşri Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarəti Mərkəzinin (ECDC) Ümumdünya Hepatitlə Mübarizə Günü münasibətilə dərc etdiyi yeni hesabatına istinadən məlumat yayıb.

Hesabata əsasən, son illərdə xüsusilə uşaqlar arasında vəziyyət əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşıb. Hazırda Avropada 5 yaşdan kiçik uşaqlar arasında hepatit B virusunun yayılması demək olar ki, sıfır səviyyəsinə enib.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu uğurun əsas səbəblərindən biri genişmiqyaslı peyvəndləmə proqramlarıdır. Bununla yanaşı, test müayinələri, infeksiyaya nəzarət, təhlükəsiz qan donorluğu və müasir müalicə üsulları da mühüm rol oynayıb. Avropa İttifaqı və Avropa İqtisadi Zonası (Aİ/AİZ) üzrə 30 ölkənin hamısında hamilə qadınların hepatit B-yə görə müayinəsi məcburi və ya tövsiyə olunur ki, bu da virusun anadan uşağa ötürülmə səviyyəsini 2 faizdən aşağı salmağa imkan verib.

ECDC-nin yeni məlumatları göstərir ki, Avropada kəskin hepatit B hallarının sayı 2006-cı ildən bəri davamlı olaraq azalır. 25 yaşdan aşağı şəxslər arasında bu xəstəliyin payı 2015-ci ildəki 11 faizdən 2024-cü ildə 8 faizə enib. Bu nəticə uzunmüddətli peyvənd və profilaktika proqramlarının səmərəsi kimi qiymətləndirilir.

Bununla belə, virus hepatitləri hələ də ciddi ictimai sağlamlıq problemi olaraq qalır. Qiymətləndirmələrə görə, Aİ/AİZ ölkələrində təxminən 5 milyon insan xroniki hepatit B və ya C ilə yaşayır, hər il isə bu infeksiyalarla əlaqəli qaraciyər xəstəliklərindən 60 minə yaxın insan həyatını itirir.

Ekspertlər bildirirlər ki, əsas problemlərdən biri profilaktik tədbirlərin bütün icmalarda eyni səviyyədə həyata keçirilməməsidir. Hazırda Aİ/AİZ-ə daxil olan 25 ölkədən yalnız 9-u ÜST-nin uşaqlar arasında hepatit B-yə qarşı 95 faizlik peyvəndləmə hədəfinə nail olub. Bəzi ölkələrdə isə peyvəndləmə səviyyəsinin azalması müşahidə edilir.

Xüsusilə inyeksion narkotik istifadəçiləri arasında hepatit C virusunun yayılması narahatlıq doğurur. Virusun əsas ötürülmə yolu steril olmayan inyeksiya vasitələrinin istifadəsi ilə bağlıdır. Steril şprislərin paylanması və əvəzedici terapiya kimi zərərin azaldılması proqramlarının effektivliyi sübut olunsa da, bu tədbirlər hələ də kifayət qədər geniş tətbiq edilmir. Hazırda yalnız yeddi ölkə ÜST-nin steril inyeksiya avadanlığı ilə təminat üzrə müəyyən etdiyi hədəfə çatıb.

ECDC və Avropa İttifaqının Narkotiklər Agentliyi (EUDA) hesab edir ki, həssas qruplar, o cümlədən penitensiar müəssisələrdə saxlanılan şəxslər üçün tibbi xidmətlərin yaxşılaşdırılması virusun yayılmasının əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına kömək edə bilər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, Avropa virus hepatitləri ilə mübarizədə mühüm nəticələr əldə etsə də, 2030-cu il hədəfinə çatmaq üçün ölkələr arasında mövcud fərqlər aradan qaldırılmalı, peyvənd, test və müalicə xidmətlərinə bərabər çıxış təmin edilməlidir.

ERAmedia Analitik Qrupu