“Avroviziya” mahnı müsabiqəsi artıq çoxdan sadəcə musiqi şousu olmaqdan çıxıb. Onilliklər ərzində o, Avropa kimliyinin, mədəni dialoqun və bəzən də siyasi gərginliyin güzgüsünə çevrilib.

ERAmeida xəbər verir ki, 2026-cı ildə müsabiqə Avstriya təmsilçisi JJ-in qələbəsindən sonra 12, 14 və 16 may tarixlərində Vyanada keçiriləcək. Tədbirə hələ bir neçə ay qalmasına baxmayaraq, diqqətlər ötən ildən etibarən təkcə mahnılar və şou üzərində deyil, həm də qalmaqallar, mübahisələr və kəskin ziddiyyətlər üzərində cəmlənib.

İsrailin iştirakı və boykot dalğası “Avroviziya 2026” ətrafında ən kəskin mövzulardan biri İsrailin müsabiqədə iştirakı ilə bağlıdır. Beynəlxalq siyasi gərginlik və bir sıra ölkələrdə humanitar böhranlar fonunda müsabiqənin boykot edilməsinə çağırışlar səslənib.

Avropa Yayım Birliyinin (EBU) İsrailin iştirakına icazə verməsi həm mediada, həm də ictimai müstəvidə geniş rezonans doğurub. Müxtəlif ölkələrdə ictimai təşkilatlar və mədəniyyət xadimləri “Avroviziya”nın siyasətdən kənar qalmalı olduğunu vurğulayaraq, iştirak formatına yenidən baxılmasını tələb ediblər.

Təşkilatçıların müsabiqənin apolitik xarakter daşıdığına dair bəyanatlarına baxmayaraq, 2026-cı ildə bu status yenidən sual altına düşüb. Artıq İspaniya, İrlandiya, Niderland, Sloveniya və İslandiya müsabiqəni boykot etdiklərini elan ediblər.

Səsvermə sistemi ətrafında şübhələr və mümkün qayda dəyişiklikləri “Avroviziya”nın səsvermə sistemi uzun illərdir tənqid hədəfindədir. Blok şəklində səsvermə, siyasi simpatiyalar və tamaşaçıların kütləvi şəkildə səfərbər edilməsi ilə bağlı ittihamlar yeni olmasa da, son illərdə daha yüksək səslə səsləndirilir.

Tamaşaçı səsverməsinin şəffaflığına dair şübhələr təşkilatçıları sistemin islahatı barədə düşünməyə vadar edib. Müzakirə olunan tədbirlər arasında tele-səsverməyə məhdudiyyətlərin tətbiqi, münsiflər heyətinin roluna yenidən baxılması, səslərin hesablanmasına nəzarət mexanizmlərinin sərtləşdirilməsi yer alır.

Bu addımlar müsabiqənin əsas elementlərindən biri olan səsvermə sisteminə inamın bərpasına yönəlib.

Müsabiqə başlamamış plagiat ittihamları “Avroviziya 2026” ətrafındakı qalmaqallar siyasətlə məhdudlaşmayıb. Hələ milli seçim mərhələsində bəzi müsabiqə mahnıları plagiat ittihamlarının mərkəzinə düşüb.

Belə ki, fanatlar Lüksemburqu təmsil edən Eva Marianın “Mother Nature” mahnısının Birdinin “Keeping Your Head Up” adlı bəstəsini xatırlatdığını iddia edirlər.

Bu cür hallar müsabiqə tarixində nadir deyil, lakin hər yeni qalmaqal “Avroviziya”nın yaradıcılıq dürüstlüyü və nüfuzu ilə bağlı sualları yenidən gündəmə gətirir.

Məşhur sənətçilərin “Avroviziya”dan uzaqlaşması müsabiqə ətrafında artan gərginlik keçmiş iştirakçılar və qaliblər arasında da öz əksini tapıb. Bəzi tanınmış sənətçilər “Avroviziya” ilə əlaqəli layihələrlə əməkdaşlığı müvəqqəti və ya birdəfəlik dayandırdıqlarını bildiriblər.

“Avroviziya 2024”ün qalibi, isveçrəli müğənni Nemo İsrailin müsabiqəyə buraxılması qərarına etiraz olaraq mükafatını geri qaytarmaq niyyətində olduğunu açıqlayıb.

2014-cü ilin qalibi Konçita Vurst isə müsabiqənin həyatında mühüm rol oynadığını qəbul etsə də, bundan sonra yaradıcılıq yolunu “Avroviziya”dan kənarda davam etdirmək qərarına gəldiyini bildirib.

Bu bəyanatlar çox vaxt şəxsi və ya yaradıcılıq qərarları kimi təqdim edilsə də, getdikcə daha çox müsabiqə ətrafındakı ümumi gərginlik və artan tənqid kontekstində dəyərləndirilir.

Qalmaqalların uzun tarixi “Avroviziya” həmişə qalmaqallarla müşayiət olunub:

Siyasi məna daşıyan mahnılar, münsiflər heyətinin nəticələrinin ləğvi, qonşu ölkələr arasında qarşılıqlı səsvermə ittihamları, səhnə şouları ətrafında ictimai mübahisələr.

Bütün bunlar qalmaqalların artıq müsabiqənin tarixinin bir hissəsinə çevrildiyini göstərir. Lakin 2026-cı il onların miqyası və intensivliyi baxımından xüsusilə seçilir.

“Avroviziya 2026”dan nə gözlənilir?

“Avroviziya 2026” müsabiqənin tarixində mühüm yubiley dövrünə təsadüf edərək ciddi sınaq qarşısındadır. Siyasi təzyiqlərə, ictimai münaqişələrə və media səs-küyünə baxmayaraq, onun yenidən birləşdirici mədəni bayram rolunu oynayıb-oynaya bilməyəcəyi hələ də açıq sual olaraq qalır.

Mələk Onur