Bağlantılar, nəqliyyat və logistika müasir dünyada iqtisadiyyatın qan dövranı funksiyasını yerinə yetirir. Qlobal ticarət marşrutları dəyişdikcə, dövlətlərin geosiyasi çəkisi də onların kommunikasiya xətlərinə nə dərəcədə nəzarət edə bilməsi ilə ölçülür. Bu gün aparıcı beynəlxalq aktorlar yeni dəhlizlər axtararkən sabit, proqnozlaşdırılan və təhlükəsiz tərəfdaşlara üstünlük verirlər. Azərbaycan məhz belə şəraitdə öz coğrafi mövqeyini strateji üstünlüyə çevirməyi bacaran ölkə kimi çıxış edir.

Xəzər hövzəsi ilə Qara dəniz arasında yerləşən Azərbaycan tarixən Şərqlə Qərb arasındakı karvan yollarının mərkəzində olmuşdur. İndi isə bu rol dəmir yolları, limanlar, hava daşımaları və rəqəmsal şəbəkələr vasitəsilə yeni forma alır. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, modernləşdirilmiş dəmir yolu infrastrukturu və geniş avtomobil magistralları ölkənin tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Bu infrastruktur mənim üçün kağız üzərində layihə deyil, real iqtisadi potensialdır.  Orta Dəhliz ideyası gündəmə gələndə mən ilk olaraq Mərkəzi Asiya bazarlarının Avropa bazarları ilə əlaqələnməsini düşünürəm. Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan kimi ölkələrin artan istehsal gücü onların məhsullarını qərb istiqamətinə çıxara biləcək etibarlı marşrut tələb edir. Azərbaycan bu məsələdə məsuliyyətli və proaktiv mövqe nümayiş etdirərək tranzit prosesinin əsas düyün nöqtəsinə çevrilmişdir. Mən hesab edirəm ki, bu mövqe ölkəmin qlobal əhəmiyyətini daha da yüksəldir. Amerika və Avropa şirkətləri üçün logistikanın sabitliyi investisiya qərarlarının əsas şərtidir. Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanla ABŞ arasındakı əlaqələrin praktik məzmununu izah etməsi də bu kontekstdə xüsusi məna daşıyır. Mən düşünürəm ki, böyük dövlətlərlə dialoqda nəqliyyat mövzusu ön plana çıxanda Azərbaycan daha güclü tərəfdaş kimi görünür. Çünki bu sahədə yaradılmış institusional mühit proqnozlaşdırılan əməkdaşlığa imkan verir. D-8 təşkilatına üzvlük Azərbaycanın iqtisadi diplomatiyasını yeni coğrafiyaya daşıyan mühüm addım oldu. Bu platformada nəqliyyat və bağlantılar mövzusu ortaq prioritet kimi müzakirə edilir. Mən hesab edirəm ki, D-8 ölkələri ilə logistika sahəsində qurulacaq layihələr Amerika ilə münasibətlərin praktik ruhunu tamamlayacaq. Bu tamamlanma ölkəmin çoxşaxəli siyasətinin nəticəsidir.  Tranzit dövlət olmaq asan görünə bilər, lakin bu status daim sabitlik, təhlükəsizlik və çevik idarəetmə tələb edir. Prezident İlham Əliyevin kursu bu tələblərə cavab verən model formalaşdırdı. Bu model Azərbaycanı regionda əsas düyün nöqtəsinə çevirdi. Rəqəmsal logistikanın inkişafı da gələcəyin ən vacib mövzusudur. Mərkəzi Asiyanı Qərblə birləşdirən xətlər artıq məlumat axını ilə müşayiət olunur. Azərbaycan bu sahədə də öz təşəbbüslərini gücləndirərək yeni mərhələyə keçir. Hesab edirəm ki, bu mərhələ ölkəmin qlobal rolunu daha da funksional edəcək. Tarixi İpək Yolunun müasir versiyası məhz limanlar və dəmir yolları üzərindən qurulur. Azərbaycan bu layihələrdə aktiv iştirak edərək öz mövqeyini möhkəmləndirdi. Böyük güclər üçün sabit marşrut anlayışı ilə Azərbaycan anlayışı bir-birinə yaxın məzmun daşıyır. Bu yaxınlıq praktik diplomatiyanın nəticəsidir. Nəqliyyat-logistika xəttinin güclənməsi regional sabitliyə də töhfə verir. Çünki ticarət olan yerdə qarşıdurma riski azalır, əməkdaşlıq marağı isə artır. Azərbaycan bu prosesi düzgün idarə edərək nümunə yaratdı. Prezidentin hədəflərə hesablanan siyasəti bu sahədə də real nəticələr verdi. Gələcəkdə Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında yük dövriyyəsi artdıqca, Azərbaycanın tranzit rolu daha da genişlənəcək. Mən bunu ölkəmin iqtisadi müstəqilliyinin möhkəmlənməsi kimi görürəm. Bu prosesdə gənclərin və mütəxəssislərin aktiv iştirakı vacibdir. Dövlətin kommunikasiya kursu buna şərait yaradır. Azərbaycan beynəlxalq bağlantılar sistemində məsuliyyətli aktor kimi çıxış etməklə öz sözünü əmələ çevirdi. Müasir dövlətçilik tarixinin mühüm nailiyyətidir. Prezident İlham Əliyevin praktik diplomatiya anlayışı nəqliyyat və logistikanı milli inkişafın əsas sütunlarından birinə çevirdi. İnanıram ki, Azərbaycan gələcəkdə də Şərqlə Qərb arasındakı iqtisadi körpü rolunu uğurla davam etdirəcək.

Fərid MUSTAFAYEV,

“Tərəqqi“ sosial-iqtisadi araşdırmalar İB-nin sədr müavini, YAP Yasamal rayon təşkilatının fəalı