Oktyabrın 15-də Bakıda Azərbaycanın sədrliyi ilə Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM/CICA) VII sammiti keçiriləcək.

Siyasi şərhçi Elxan Şahinoğlu ERAmedia-ya açıqlamasında bildirib ki, təşkilata üzv ölkələr arasında bir-biri ilə gərgin münasibətlərdə olan dövlətlərin mövcudluğu sammitə marağı artırır.

Onun sözlərinə görə, AQEM çərçivəsində müxtəlif siyasi mövqelərə malik ölkələrin bir araya gəlməsi regional əməkdaşlıq, qarşılıqlı etimad və təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi baxımından əhəmiyyətlidir. Təşkilatın 28 üzvü var. Azərbaycanla yanaşı, Çin, Hindistan, İran, İsrail, Qazaxıstan, Pakistan, Rusiya, Türkiyə, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və digər dövlətlər də onun üzvləri sırasındadır. Müşahidəçi dövlətlər arasında ABŞ da yer alır.

Elxan Şahinoğlu qeyd edib ki, sammitdə iştirak etmək üçün bir sıra yüksək səviyyəli nümayəndələr artıq Bakıya gəliblər. Onların arasında Kambocanın Baş naziri Hun Manet, Laos Prezidenti Thonqlun Sisulit və Hindistanın xarici işlər üzrə dövlət naziri Kirti Vardhan Sinqh var.

Hindistanlı nazir sosial şəbəkə hesabında Bakıya səfərinin məqsədinin AQEM-in VII sammitində iştirak etmək olduğunu bildirib. O, regional əməkdaşlığın gücləndirilməsi, qarşılıqlı etimadın formalaşdırılması, Asiyada sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin təşviqi məsələləri üzrə konstruktiv dialoqa ümid etdiyini vurğulayıb.

Siyasi şərhçinin fikrincə, Hindistan nümayəndə heyətinin səfəri çərçivəsində Azərbaycan rəsmiləri ilə ikitərəfli görüşlərin keçirilməsi də gündəmdə ola bilər. Hindistanla Ermənistan arasında hərbi əməkdaşlıq Azərbaycanda narahatlıq doğursa da, Bakı ilə Yeni Dehli arasında dialoq davam edir.

Şahinoğlu diqqətə çatdırıb ki, Hindistan Azərbaycanın iştirak etdiyi Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin tam gücü ilə işləməsində maraqlıdır. Bu marşrut Hindistana Rusiya bazarına daha qısa nəqliyyat yolu ilə çıxış imkanı verə bilər. Bununla belə, dəhlizin potensialından tam istifadə olunması üçün İran ərazisində nəzərdə tutulan nəqliyyat infrastrukturu layihələrinin həyata keçirilməsi vacibdir.

Elxan Şahinoğlunun sözlərinə görə, sammitdə iştirak edəcək əsas nümayəndələrdən biri də Çinin xarici işlər naziri Van İ olacaq. Çinli diplomat Bakı səfərindən sonra Xorvatiya, Monteneqro və Bolqarıstana da səfər edəcək.

Şərhçi xatırladıb ki, Van İ sonuncu dəfə yeddi il əvvəl Bakıda olub. Onun budəfəki səfəri çərçivəsində AQEM sammitində iştirakla yanaşı, Azərbaycan rəsmiləri ilə ikitərəfli münasibətlərin və nəqliyyat layihələrinin müzakirəsi də gözlənilir.

Pekinin Orta Dəhlizə maraq göstərdiyini bildirən Şahinoğlu qeyd edib ki, Çin Zəngəzur dəhlizinin ABŞ Prezidenti Donald Trampın adı ilə əlaqələndirilən marşrut hissəsi ilə bağlı ehtiyatlı mövqe nümayiş etdirib.

Onun qənaətinə görə, Azərbaycan rəsmiləri Çin xarici işlər naziri ilə görüşlərdə Zəngəzur dəhlizinin Pekin üçün mümkün iqtisadi və logistik üstünlüklərini izah etməyə çalışacaqlar. Bu marşrutun regional nəqliyyat əlaqələrinə verə biləcəyi töhfə və Azərbaycanın tranzit imkanları müzakirələrin diqqət mərkəzində ola bilər.

Beləliklə, Bakıda keçiriləcək AQEM sammiti regional təhlükəsizlik və qarşılıqlı etimad məsələləri ilə yanaşı, Azərbaycan-Çin və Azərbaycan-Hindistan münasibətlərinin, eləcə də beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin gələcəyinin müzakirəsi üçün də platforma rolunu oynaya bilər.

Əli Fərhad