Qatar yollarının ətrafında gördüyümüz xırda daşlar sadəcə boş sahələri doldurmaq üçün istifadə edilmir.

ERAmedia xəbər verir ki, bu daş təbəqəsi dəmir yolunun təhlükəsizliyi və dayanıqlığı baxımından mühüm rol oynayır.

Dəmir yollarında istifadə olunan bu xüsusi qırmadaş təbəqəsi balast adlanır. Adətən qranit, bazalt və kvars kimi möhkəm süxurlardan hazırlanan balast şpalların altında və ətrafında yerləşdirilir.

Onun əsas funksiyalarından biri qatarın çəkisindən və hərəkət zamanı yaranan dinamik yüklərdən doğan təzyiqi daha geniş sahəyə yaymaqdır. Bu, relslərin və şpalların yerində sabit qalmasına kömək edir.

Balastın başqa bir mühüm üstünlüyü isə vibrasiyaların zəiflədilməsidir. Qatar relslər üzərində hərəkət etdikdə yaranan titrəyişlərin bir hissəsi daş təbəqəsi tərəfindən udulur və ətrafa ötürülməsi azalır.

Daşların arasında qalan boşluqlar yağış və digər suların sürətlə aşağı qatlara keçməsinə şərait yaradır. Beləliklə, rels xəttinin ətrafında suyun toplanmasının və torpağın həddindən artıq yumşalmasının qarşısı alınır.

Balast həmçinin rels sisteminin uzunmüddətli sabitliyinə xidmət edir. Düzgün seçilmiş və lazımi qaydada yerləşdirilmiş daş təbəqəsi relslərin mövqeyinin qorunmasına, yolun deformasiyasının azalmasına və dəmir yolunun istismar təhlükəsizliyinin yüksəlməsinə kömək edir.

Yəni növbəti dəfə qatar yolunun kənarında daşları görəndə onları sadəcə “tökülmüş çınqıl” kimi qəbul etməyin. Bu təbəqə dəmir yolunun təhlükəsiz və dayanıqlı işləməsini təmin edən mühəndislik sisteminin vacib hissələrindən biridir.

Vüsalə