Husilərin Səudiyyə Ərəbistanında mülki infrastruktura və enerji obyektlərinə hücumlarını artırması Ər-Riyadın təhlükəsizlik narahatlıqlarını gücləndirib.

Siyasi şərhçi Elxan Şahinoğlu ERAmedia-ya açıqlamasında bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanının Türkiyə və Pakistanla imzaladığı Məkkə Sazişindən gözləntiləri artsa da, ölkənin hava müdafiəsinin gücləndirilməsi və hərbi dəstəyin genişləndirilməsi istiqamətində hələlik ciddi irəliləyiş yoxdur.

Şərhçinin fikrincə, Ər-Riyad ABŞ-dan həm özünə, həm də Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış hökumətinə hərbi yardımın artırılmasını gözləyir. Lakin Vaşinqton birbaşa hərbi dəstək göstərməkdənsə, Məkkə Sazişinin işə düşməsində maraqlıdır.

Elxan Şahinoğlu qeyd edib ki, Türkiyənin müasir pilotsuz uçuş aparatları və elektron müharibə sahəsində təcrübəsi olsa da, Ankaranın təhlükəsizlik prioritetləri geniş coğrafiyanı əhatə edir. Suriyadan və İraqdan Şərqi Aralıq dənizinə qədər uzanan maraqlar Türkiyənin Yəmən istiqamətində fəal hərbi iştirak imkanlarını məhdudlaşdırır.

Pakistanın da Səudiyyə Ərəbistanına hərbçilər və qırıcı təyyarələr göndərməsinə baxmayaraq, husilərə qarşı müharibəyə birbaşa qoşulmaq istəmədiyi bildirilir. Pakistan rəsmiləri Qərb mediasında ölkənin Yəmənin hökumətin nəzarətində olan ərazilərində qoşun yerləşdirməsi barədə yayılan məlumatları təkzib ediblər.

Şərhçinin qənaətinə görə, Pakistanın daxili problemləri, eləcə də İran və Hindistanla sərhədlərində davam edən gərginlik İslamabadın Səudiyyə Ərəbistanına uzunmüddətli hərbi dəstək vermək imkanlarını məhdudlaşdırır.

Elxan Şahinoğlu diqqətə çatdırıb ki, Səudiyyə Ərəbistanı qlobal enerji bazarlarında mühüm rol oynayır. İranın Hörmüz boğazına nəzarət etmək cəhdləri və bu marşrutla neft daşımalarının məhdudlaşması Səudiyyə Ərəbistanı ərazisindən keçən və Qırmızı dənizə çıxan neft kəmərinin strateji əhəmiyyətini artırır.

Məlumatda qeyd olunur ki, oktyabrın əvvəlində həmin boru kəmərinin ötürmə qabiliyyəti gündə təxminən 5,8 milyon barelə çatıb. Bu marşrut Hörmüz boğazından asılılığı azaltmaq baxımından mühüm alternativ hesab olunur.

Lakin husilərin Səudiyyə Ərəbistanının enerji infrastrukturuna hücumları bu alternativin təhlükəsizliyini də sual altına alır. Sentyabrın sonlarında dron hücumları nəticəsində boru kəmərinin müvəqqəti bağlandığı bildirilir. Husilərin enerji obyektlərini hədəf almaqda davam etməsi Ər-Riyadın enerji ixracının təhlükəsizliyi ilə bağlı riskləri artırır.

Siyasi şərhçinin yanaşmasına görə, Vaşinqtonun husilərlə mübarizədə Ər-Riyada hərbi dəstək verməməsi Səudiyyə Ərəbistanının İsraillə münasibətlərin normallaşdırılmasını nəzərdə tutan İbrahim Sazişinə qoşulması ehtimalını azalda bilər.

Bununla yanaşı, ABŞ ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında mülki nüvə əməkdaşlığı sahəsində əldə edilmiş razılaşmanın gələcəyi də qeyri-müəyyən olaraq qalır. İyul ayında imzalanan və avqustda Konqresin nəzərdən keçirilməsinə təqdim edilən müqavilənin reallaşması təhlükəsizlik məsələlərindən asılı ola bilər.

Elxan Şahinoğlunun qiymətləndirməsinə əsasən, husilərin hücumları Səudiyyə Ərəbistanında gələcək nüvə mərkəzlərinin təhlükəsizliyi üçün də ciddi risk yaradır. Bu vəziyyət Ər-Riyadın həm regional müdafiə strategiyasını, həm də ABŞ-la strateji əməkdaşlıq planlarını yenidən nəzərdən keçirməsinə səbəb ola bilər.

Əli Fərhad