Prezident İlham Əliyevin IV Şuşa Qlobal Media Forumunda səsləndirdiyi “Dünyada Azərbaycan və Türkiyə qədər bir-birinə yaxın olan başqa iki dövlət yoxdur” fikri təkcə emosional və tarixi bağlılığın ifadəsi deyil, həm də müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində formalaşmış unikal strateji modelin siyasi qiymətləndirilməsidir. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri klassik müttəfiqlik çərçivəsini çoxdan aşaraq ortaq milli maraqlara, qarşılıqlı etimada və uzunmüddətli strateji hədəflərə söykənən nümunəvi tərəfdaşlığa çevrilib.

ERAmedia bildirir ki, Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlərin təməlində “Bir millət, iki dövlət” fəlsəfəsi dayanır. Bu konsepsiya illər ərzində yalnız siyasi şüar kimi deyil, dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi özünü doğruldub. Hər iki ölkə regional və qlobal məsələlərdə bir-birinin maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edir, beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirir və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyalı fəaliyyət göstərir.

2021-ci ildə imzalanan Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərini keyfiyyətcə yeni mərhələyə çıxardı. Bu sənəd iki qardaş ölkə arasında strateji müttəfiqliyi hüquqi və siyasi müstəvidə rəsmiləşdirərək əməkdaşlığın bütün istiqamətləri üzrə daha sıx inteqrasiyanın əsasını qoydu. Müdafiə sənayesindən enerji təhlükəsizliyinə, nəqliyyat-logistika layihələrindən rəqəmsal transformasiyaya qədər əməkdaşlığın genişlənməsi regionun geosiyasi xəritəsində yeni reallıqlar formalaşdırdı.

Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi siyasi və mənəvi dəstək qardaşlığın yalnız sözlə deyil, əməli addımlarla təsdiqləndiyini nümayiş etdirdi. Müharibədən sonrakı dövrdə Qarabağın bərpası, nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin inkişafı və regional əməkdaşlıq platformalarının yaradılması istiqamətində Ankara ilə Bakı arasında yüksək səviyyəli koordinasiya davam edir.

Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın miqyası dünyada analoqu az olan tərəfdaşlıq modelini ortaya çıxarıb. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz xətti, TANAP və Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu kimi irimiqyaslı layihələr təkcə iki ölkənin deyil, Avrasiyanın enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir. Bu layihələr Azərbaycan və Türkiyənin birlikdə həyata keçirdiyi strateji baxışın real nəticələridir.

Müasir geosiyasi şəraitdə dünya yeni güc balanslarının formalaşdığı, regional ittifaqların ön plana çıxdığı mürəkkəb mərhələdən keçir. Belə bir dövrdə Azərbaycan-Türkiyə tandeminin əhəmiyyəti daha da artır. İki ölkə yalnız öz milli maraqlarını qoruyan tərəfdaşlar deyil, həm də Cənubi Qafqazda sülhün, sabitliyin və iqtisadi inkişafın aparıcı təminatçılarından biridir. Regional əməkdaşlıq təşəbbüsləri, Orta Dəhlizin inkişafı və türk dünyasının inteqrasiyasına verilən töhfələr bu strateji ittifaqın qlobal əhəmiyyətini artırır.

Azərbaycan və Türkiyə münasibətlərinin mühüm xüsusiyyətlərindən biri də dövlətlərarası əməkdaşlığın xalqlar arasında dərin mənəvi bağlarla tamamlanmasıdır. Tarixi, dili, dini, mədəniyyəti və ortaq milli dəyərləri bölüşən iki xalq arasında qarşılıqlı etimad siyasi münasibətləri daha da möhkəmləndirir. Bu amil digər beynəlxalq ittifaqlardan fərqli olaraq Azərbaycan-Türkiyə tərəfdaşlığını daha dayanıqlı və davamlı edir.

Bu gün Bakı ilə Ankara arasında əməkdaşlıq yalnız iki dövlətin maraqlarına xidmət etmir. Bu əməkdaşlıq regionda təhlükəsizlik arxitekturasının möhkəmlənməsinə, enerji marşrutlarının şaxələndirilməsinə, Avropa ilə Asiya arasında yeni iqtisadi əlaqələrin inkişafına və türk dünyasının inteqrasiyasının sürətlənməsinə mühüm töhfə verir.

Prezident İlham Əliyevin Şuşadan verdiyi mesaj həm regional, həm də beynəlxalq ictimaiyyət üçün mühüm siyasi çağırışdır. Bu çağırış göstərir ki, Azərbaycan və Türkiyə qarşılıqlı etimad, bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq və ortaq strateji baxış əsasında gələcəyə doğru birlikdə irəliləyir. Müasir dünyanın dəyişən geosiyasi reallıqları fonunda bu qardaşlıq modeli yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə regionun sabitliyi və inkişafı üçün mühüm nümunə kimi çıxış edir.

Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqliyi artıq regional əməkdaşlıq formatından çıxaraq qlobal əhəmiyyət daşıyan siyasi modelə çevrilib. Bu modelin əsasını isə dəyişməyən qardaşlıq, sarsılmaz etimad və ortaq gələcək vizyonu təşkil edir. Məhz buna görə də Prezident İlham Əliyevin ifadə etdiyi kimi, dünyada bir-birinə Azərbaycan və Türkiyə qədər yaxın, bir-birini bu qədər qətiyyətlə dəstəkləyən ikinci dövlət cütlüyü tapmaq olduqca çətindir.

ERAmedia Analitik Qrupu