İranda valyuta kursundakı kəskin artım gündəlik həyatı birbaşa təsir etməyə başlayıb.

ERAmedia xəbər ki, ölkə pul vahidinin ABŞ dolları qarşısında rekord səviyyədə dəyər itirməsi nəticəsində bir çox ticarət obyektləri fəaliyyətini dayandırıb, paytaxt Tehranda bəzi bazarlarda ticarətin demək olar ki, dayandığı bildirilib.

Etirazların qısa müddətdə küçələrə yayıldığı qeyd olunub, sosial mediada paylaşılan görüntülərdə nümayişçilərin hökumət və rejim əleyhinə sərt şüarlar səsləndirdiyi görünüb.

Valyuta və qızıl qiymətlərinin artımından təsirlənən ticarətçilər satış edə bilmədiklərini bildiriblər. Cümhuriyyət prospekti ətrafında mobil telefon və elektronika məhsullarının satıldığı bazarlarda dükanların böyük hissəsinin bağlı olması diqqət çəkib.

Hadisələrdən sonra İran prezidenti Məsud Pezeşkian “X” sosial media platforması hesabından açıqlama verib. O, xalqın yaşadığı iqtisadi çətinliklərin ən əsas narahatlıq mənbəyi olduğunu vurğulayıb və daxili işlər nazirinə etirazçıların nümayəndələri ilə birbaşa əlaqə qurmaq tapşırığını verib.

Pezeşkian paylaşımında daxili işlər nazirinə nümayişçilərin nümayəndələri ilə dialoq qurmağı və irəli sürülən tələbləri dinləməyi tapşırdığını bildirərək, hökumətin problemlərin həlli üçün tədbir görəcəyini ifadə edib. İran prezidenti həmçinin yalnız müvəqqəti addımların deyil, struktur dəyişikliklərin də gündəmdə olduğunu qeyd edərək, bank sisteminin düzəldilməsi və xalqın satınalma qabiliyyətinin qorunması üçün zəruri tədbirlərin görüləcəyini bildirib.

İranın son dövrdə valyuta bazarında yaşadığı kəskin dalğalanmalar ölkənin iqtisadi və siyasi sabitliyinə ciddi təsir göstərir. Dünya mediasında yayılan şərhlərə görə, tümənin sürətlə dəyər itirməsi yalnız inflyasiya ilə bağlı deyil, həm də xarici investisiyaların azalması və etibarsız maliyyə siyasəti ilə əlaqələndirilir.

Ekspertlər bu vəziyyətin sırf iqtisadi deyil, sosial təzyiqləri də gücləndirdiyini bildirirlər. Tehran küçələrində başlayan etirazların tez bir zamanda regional şəhərlərə yayıldığı müşahidə olunur. Beynəlxalq media nümayişlərin gənc nəsil arasında narazılığı əks etdirdiyini və hökumətə qarşı ümumi etimadsızlıq yaratdığını vurğulayır. Ticarət obyektlərinin bağlanması iqtisadi fəaliyyətin dayanması ilə nəticələnir, bu isə gündəlik həyatın çətinləşməsinə səbəb olur.

Analitiklər qeyd edirlər ki, bank sistemindəki mövcud çatışmazlıqlar və valyuta siyasətindəki qeyri-sabitlik əhalinin maliyyə davranışını dəyişdirir. Sosial mediada yayılan görüntülər xalqın səbrinin tükəndiyini göstərir və bu, daha geniş etiraz dalğalarının başlanğıc işarəsi kimi qiymətləndirilir.

Hökumətin etirazçılarla dialoqa açıq olması diplomatik baxımdan müsbət addım kimi qiymətləndirilir, lakin struktur dəyişikliklərin həyata keçirilməsi çətin və zaman alıcı prosesdir. Beynəlxalq müşahidəçilər, iqtisadi problemlərin yalnız qısa müddətli tədbirlərlə həll olunmasının mümkün olmadığını bildirirlər. İranın regional siyasətinə təsir edən daxili gərginliklər qonşu ölkələr və dünya bazarları üçün də diqqət mərkəzindədir. Valyuta kursundakı qeyri-sabitlik xarici ticarət əməliyyatlarını çətinləşdirir və idxal-ixrac balansını pozur. Eyni zamanda, inflyasiyanın artması aşağı gəlirli təbəqənin sosial vəziyyətini daha da gərginləşdirir.

Siyasi təhlilçilər qeyd edir ki, hökumət uzunmüddətli iqtisadi islahatlar olmadan xalqın etirazlarını səmərəli şəkildə idarə edə bilməyəcək. Nəticə etibarilə, İranın maliyyə və sosial strukturlarında təzyiq artdıqca, daxili siyasətdə də qeyri-müəyyənliklərin artacağı proqnozlaşdırılır.

ERAmedia Analitik Qrupu