Yeni araşdırma göstərib ki, kosmosda qalmaq insan beyninin kəllə daxilində mövqeyini dəyişə bilər. Bu dəyişikliklər mikrocazibədə qalma müddətindən asılıdır.

ERAmedia xəbər verir ki, bu barədə “The Conversation” nəşri yazıb.

Çəkisizlik şəraitində Yer cazibəsi artıq mayeləri aşağı çəkmədiyi üçün bədən mayeləri baş tərəfə yerdəyişir və bu, kəllə boşluğunda dəyişikliklərə səbəb olur.

Bu hadisə kosmonavtlarda üzün şişməsi ilə artıq məlum idi, lakin indi alimlər beynin kəllə daxilində necə hərəkət etdiyini və deformasiya olunduğunu detallı şəkildə araşdırıblar.

Bunu anlamaq üçün tədqiqatçılar kosmosda müxtəlif müddətlər keçirmiş 26 astronavtın MRT məlumatlarını analiz ediblər. Alimlər uçuşdan əvvəl və sonra çəkilmiş görüntüləri müqayisə edərək onları kəllənin mövqeyinə görə hizalayıb və beynin müxtəlif hissələrinin dəqiq yerdəyişməsini ölçüblər.

Beyni vahid obyekt kimi deyil, 100-dən çox bölgəyə bölərək hər birinin kəllə sümüklərinə nisbətən necə yer dəyişdirdiyini izləyiblər.

Məlum olub ki, kosmosda beyin yuxarı və arxaya doğru sürüşür, sürüşmənin miqdarı isə çəkisizlikdə qalma müddəti artdıqca böyüyür. Xüsusilə orbitdə təxminən bir il qalanlarda 2 millimetrdən çox yerdəyişmələr müşahidə edilib. Əhəmiyyətli dəyişikliklər hərəkət və hissiyatla bağlı sahələrdə qeydə alınıb və Yerə qayıtdıqdan sonra beyin strukturları zamanla qismən əvvəlki vəziyyətinə dönüb. Lakin bəzi dəyişikliklər daha uzun müddət qalır, çünki Yer cazibəsi beyni irəli yox, aşağı çəkir və bu da bərpaya təsir edir.

Araşdırma iştirakçıları baş ağrısı və ya “şüur dumanı” kimi açıq simptomlar hiss etməsələr də, nəticələr mikrocazibə şəraitində beynə hansı mexaniki proseslərin təsir etdiyini anlamağa kömək edir. Bu dəyişikliklərin öyrənilməsi xüsusilə Ay və ya Mars kimi uzunmüddətli kosmik missiyaların planlaşdırılması üçün vacibdir, çünki orqanizmdəki fiziki dəyişikliklər ekipajın sağlamlığına və iş qabiliyyətinə təsir göstərə bilər.

Vüsalə