ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İranla iki həftəlik qarşılıqlı atəşkəsə razılaşıb. Şərt isə Hormuz boğazının tam açılmasıdır.

ERAmedia xəbər verir ki, “Truth Social” səhifəsində etdiyi paylaşımda Tramp İrana verdiyi son müddətin bitməsinə bir neçə saat qalmış Pakistanın vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqlarla bağlı mühüm açıqlama verib.

Onun sözlərinə görə, Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif və ölkənin Baş Qərargah rəisi Asim Munir rəhbərliyi ilə aparılan danışıqlar müsbət nəticə verib.

ABŞ prezidenti qeyd edib ki, Pakistanın mümkün hücumların bu gecədən dayandırılması və Hormuz boğazının açılması ilə bağlı təklifini qəbul edib.

“İrana qarşı bombardmanları və hücumları iki həftəlik müddətə dayandırmağa razıyam. Bu qarşılıqlı atəşkəs olacaq”, – deyə o bildirib.

Tramp həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ artıq İranda hərbi məqsədlərinə nail olub və “uzunmüddətli” sülh sazişinin imzalanmasına yaxındır.

“Biz İrandan 10 maddədən ibarət təklif almışıq və hesab edirik ki, bu, danışıqlar üçün qəbul edilə bilən əsas ola bilər”, – deyə o qeyd edib.

O əlavə edib ki, ABŞ ilə İran arasında keçmişdə demək olar ki, bütün fikir ayrılıqları razılaşmalarla nəticələnib və iki həftəlik müddətin yekun sazişin hazırlanmasına imkan verəcəyinə əmindir.

Bundan əlavə, Tramp Yaxın Şərq ölkələrini təmsil edərək “uzunmüddətli problemin” həllinə töhfə verməyin onun üçün şərəf olacağını bildirib.

“Anadolu” agentliyinin sualına cavab olaraq Ağ Ev rəsmisi İsrailin də bu razılaşmanı dəstəklədiyini bildirib.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ prezidenti Donald Trampın İranla bağlı elan etdiyi iki həftəlik atəşkəsi dəstəklədiyini, lakin bunun Livanı əhatə etmədiyini vurğulayıb.

Baş nazirin ofisinin yazılı açıqlamasına görə, Netanyahu Trampın qərarını dəstəklədiyini ifadə edib.

Eyni zamanda o bildirib ki, razılaşma Livanı əhatə etmir və İsrail ABŞ-ın İranın nüvə silahına malik olmaması və İsrailə, ABŞ-a, Fars körfəzi ölkələrinə və digər dövlətlərə raketlərlə təhdid yaratmaması istiqamətində səylərini dəstəkləyir.

“İsrail ABŞ-ın İrana qarşı hücumları iki həftəlik dayandırmasını, Tehranın Hörmüz boğazını açması və atəşkəsə razılaşması şərti ilə dəstəkləyir”, – deyə Netanyahu bildirib.

Bundan əvvəl ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla iki həftəlik qarşılıqlı atəşkəsə razılaşdığını və bunun Hörmüz boğazının tam açılması şərtinə bağlı olduğunu elan etmişdi.

ABŞ prezidenti Donald Tramp tərəfindən irəli sürülən iki həftəlik atəşkəs təşəbbüsü Vaşinqtonun İrana qarşı hərbi təzyiqi diplomatik alətlərlə balanslaşdırmaq niyyətini göstərir. Bu addım, xüsusilə Hörmüz boğazı kimi qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından kritik əhəmiyyət daşıyan bir nöqtənin açılması ilə şərtləndirilməsi səbəbilə strateji xarakter daşıyır. Pakistanın vasitəçi kimi çıxış etməsi, İslamabadın regiondakı diplomatik rolunun artdığını nümayiş etdirir və Şahbaz Şərif hökumətinin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirə bilər. Eyni zamanda, ABŞ-ın “hərbi məqsədlərinə nail olduğunu” bəyan etməsi bu təşəbbüsün müəyyən qədər daxili auditoriyaya hesablandığını da göstərir.

İrandan gələn 10 maddəlik təklifin qəbul edilə bilən əsas kimi təqdim olunması, tərəflər arasında kompromis imkanlarının mövcud olduğunu göstərir. Bununla belə, iki həftəlik müddətin qısa olması, real və davamlı razılaşmanın əldə olunmasının çətinliyini ortaya qoyur.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu tərəfindən bu təşəbbüsün dəstəklənməsi, ABŞ-İsrail koordinasiyasının davam etdiyini təsdiqləyir. Lakin Livanın bu razılaşmadan kənarda qalması, regionda gərginliyin tam aradan qalxmadığını və çoxvektorlu risklərin mövcudluğunu göstərir.

Bu proses eyni zamanda Yaxın Şərqdə yeni təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılması cəhdlərinin bir hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Əgər tərəflər bu qısa müddətdə razılığa gələ bilsələr, bu, uzunmüddətli sabitlik üçün dönüş nöqtəsi ola bilər. Əks halda isə, atəşkəs yalnız taktiki fasilə kimi qalacaq və daha genişmiqyaslı qarşıdurma riskləri yenidən aktuallaşa bilər.

ERAmedia Analitik Qrupu