Rusiya prezidenti Vladimir Putin bildirib ki, silahlı münaqişələri qızışdıran amilləri aradan qaldırmaq üçün bütün səylər göstərilməlidir.

ERAmedia xəbər verir ki, Kremlin yaydığı məlumata görə, Putin Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) Zirvə toplantısında iştirak edib.

Zirvədə çıxış edən Putin ŞƏT-in güclənməkdə və genişlənməkdə davam etdiyini bildirib.

“ŞƏT təkcə Avrasiya qitəsində deyil, dünya miqyasında da faktiki olaraq ən böyük regional təşkilatdır. Təşkilata üzv ölkələrdə dünya əhalisinin, demək olar ki, yarısı yaşayır. Qlobal ümumi daxili məhsulun üçdə biri isə bu ölkələrin payına düşür”, – deyə Putin qeyd edib.

Putin ŞƏT-in böyük potensiala malik olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, təşkilata üzv ölkələr müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı inkişaf etdirir və bu da Avrasiya regionunda sülh və sabitliyin təmin olunmasına xidmət edir.

Rusiya lideri ötən il Rusiyanın ŞƏT ölkələri ilə ticarət dövriyyəsinin 400 milyard dolları ötdüyünü bildirib.

“Qarşılıqlı ödənişlərdə milli valyutalardan istifadə olunur. Rusiyanın təşkilata üzv ölkələrlə həyata keçirdiyi əməliyyatlarda milli valyutaların payı 98 faizdən çoxdur”, – deyə Putin bildirib.

Putin gələn il Rusiyanın Tatarıstan Respublikasının Köçəri Oyunlarına ev sahibliyi etməyə hazır olduğunu deyib. O, həmçinin Beynəlxalq Birləşmiş Mədəniyyətlər Forumunun da Rusiyada keçiriləcəyini açıqlayıb.

İkinci Dünya müharibəsinin 1 sentyabr 1939-cu ildə başladığını xatırladan Putin deyib: “Silahlı münaqişələri qızışdıran amilləri aradan qaldırmaq üçün əlimizdən gələni etməliyik. İşlərimiz bu istiqamətdə davam edir”.

Putinin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) Zirvə toplantısındakı çıxışı Moskvanın Avrasiya məkanında iqtisadi və siyasi əməkdaşlığın genişləndirilməsinə verdiyi əhəmiyyəti bir daha nümayiş etdirir. Putinin çıxışında təhlükəsizlik, iqtisadi əlaqələr və milli valyutalarla hesablaşmaların xüsusi vurğulanması təsadüfi deyil.

Moskva ŞƏT-i yalnız regional əməkdaşlıq platforması kimi deyil, həm də qlobal güc balansının dəyişməsində mühüm rol oynayan strukturlardan biri kimi təqdim edir. Təşkilatın üzv ölkələrinin dünya əhalisinin böyük hissəsini və qlobal iqtisadiyyatın əhəmiyyətli payını əhatə etməsi Rusiyaya Qərb mərkəzli beynəlxalq sistemə alternativ əməkdaşlıq məkanının formalaşdığını göstərmək imkanı verir.

Putinin Rusiya ilə ŞƏT ölkələri arasında ticarət dövriyyəsinin 400 milyard dolları ötməsini və milli valyutaların payının 98 faizdən çox olmasını qeyd etməsi isə daha konkret iqtisadi mesajdır. Bu, Moskvanın beynəlxalq maliyyə sistemində dollardan asılılığı azaltmaq və Avrasiya ölkələri ilə iqtisadi əlaqələri daha çox regional mexanizmlər üzərində qurmaq strategiyasının davamıdır.

Çıxışın digər mühüm məqamı təhlükəsizlik məsələsi ilə bağlıdır. Putinin “silahlı münaqişələri qızışdıran amillərin aradan qaldırılması” barədə çağırışı Rusiyanın özünü Avrasiya məkanında təhlükəsizlik və sabitliyin əsas aktorlarından biri kimi təqdim etmək cəhdinin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bununla Moskva həm də münaqişələrin yaranmasına və davam etməsinə səbəb olan amillərin beynəlxalq gündəmdə daha geniş müzakirə edilməsinin tərəfdarı olduğunu nümayiş etdirir.

Ümumilikdə, Bişkekdəki çıxış Rusiyanın üç əsas istiqamətini önə çıxarır: Avrasiya təhlükəsizlik mexanizmlərinin gücləndirilməsi, Qərbdən kənar iqtisadi əlaqələrin dərinləşdirilməsi və milli valyutalarla ticarətin genişləndirilməsi. Bu tendensiyalar davam edərsə, ŞƏT gələcəkdə yalnız iqtisadi və siyasi əməkdaşlıq platforması deyil, qlobal güc balansına təsir göstərən daha mühüm geosiyasi mərkəzlərdən birinə çevrilə bilər.

ERAmedia Analitik Qrupu