Fərid MUSTAFAYEV,

“Tərəqqi“ sosial-iqtisadi araşdırmalar İB-nin sədr müavini, YAP Yasamal rayon təşkilatının fəalı

“Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” mövzusunda keçirilən müşavirədə səsləndirilən fikirlər göstərdi ki, rəqəmsallaşma artıq ayrıca bir sahə deyil, dövlət siyasətinin bütün istiqamətlərini əhatə edən kompleks mexanizmə çevrilib. Prezident İlham Əliyevin çıxışı bu prosesin sistemli və uzunmüddətli xarakter daşıdığını bir daha təsdiqlədi. Çıxışda əsas diqqət rəqəmsal texnologiyaların strateji qərarvermə prosesinə inteqrasiyasına yönəldildi. Müasir idarəetmədə böyük verilənlərin təhlili, süni intellekt alətləri və analitik platformalar dövlətin fəaliyyətini daha məqsədyönlü və nəticəyönümlü edir. Bu texnologiyalar sosial, iqtisadi və demoqrafik proseslərin dərin təhlilinə imkan yaradır. Müşavirədə vahid platforma modelinin tətbiqi xüsusi vurğulandı. Bu model dövlət qurumları arasında koordinasiyanı gücləndirməklə yanaşı, paralel fəaliyyətin və təkrarlanan xərclərin qarşısını alır. Hər bir qurumun fəaliyyəti rəqəmsal sistemlər üzərindən izlənildiyi üçün məsuliyyət və hesabatlılıq mexanizmləri də daha effektiv formalaşır. Prezidentin çıxışında sosial sahələrin rəqəmsallaşdırılması mühüm prioritet kimi təqdim olundu. Təhsil sistemində elektron platformaların genişləndirilməsi, səhiyyədə rəqəmsal tibbi kartların tətbiqi, sosial müdafiə sahəsində avtomatlaşdırılmış mexanizmlərin qurulması vətəndaşların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir. Bu yanaşma sosial xidmətlərin daha ədalətli və operativ göstərilməsini təmin edir. Regional inkişaf məsələləri də yeni arxitekturanın əsas istiqamətlərindən biri kimi diqqətə çatdırıldı. Rəqəmsal sistemlər vasitəsilə regionlarda idarəetmənin səmərəliliyi artır, yerli problemlər daha tez müəyyənləşdirilir və mərkəzi qurumlara operativ məlumat ötürülür. Bu isə regional balansın qorunmasına və bərabər inkişafın təmin olunmasına imkan yaradır. Prezident İlham Əliyevin çıxışı zamanı  dövlət-özəl sektor əməkdaşlığının genişləndirilməsi də ön plana çəkildi. Rəqəmsal layihələrin həyata keçirilməsində özəl şirkətlərin, startapların və innovasiya mərkəzlərinin iştirakı texnoloji mühitin canlanmasına səbəb olur. Bu əməkdaşlıq yeni məhsul və xidmətlərin yaranmasına, rəqabət mühitinin güclənməsinə şərait yaradır. Prezident vurğuladı ki, rəqəmsal transformasiya statik proses deyil, davamlı yenilənmə tələb edən dinamik mexanizmdir. Texnologiyalar sürətlə dəyişdiyi üçün dövlət strukturları da bu dəyişikliklərə uyğunlaşmalı, çevik və açıq idarəetmə modelini formalaşdırmalıdır. Bu prosesdə ictimai nəzarətin və vətəndaş iştirakının gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, yeni arxitektura dövlətin beynəlxalq rəqəmsal reytinqlərdə mövqeyinin yaxşılaşmasına da töhfə verir. Qlobal rəqəmsal təşəbbüslərdə iştirak, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və qabaqcıl texnologiyaların tətbiqi ölkənin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirir. Müşavirədə səsləndirilən fikirlər göstərir ki, yeni rəqəmsal arxitektura yalnız texniki islahatlar paketi deyil, idarəetmədə intellektual və institusional dönüşdür. Bu model dövlət fəaliyyətinin səmərəliliyini artırmaqla yanaşı, cəmiyyətin inkişaf tempini sürətləndirən mühüm strateji amilə çevrilir.