Daha sərt tənzimləmələr, süni intellektin getdikcə dərinləşən inteqrasiyası və daha çox orijinallıq axtarışı getdikcə parçalanan bir dünyada sosial medianın nə məna daşıdığını yenidən formalaşdırmağa davam edəcək.

ERAmedia xəbər verir ki, bir vaxtlar yaxın dostlarla əlaqə qurmaq üçün nəzərdə tutulan sosial media artıq reklamlar, süni intellekt tərəfindən yaradılan məzmun “zibili” və sürətlə istehlak olunan trendlərdən ibarət amorf bir struktura çevrilib. Bütün bunlar isə son dərəcə asılılıq yaradan alqoritmlər tərəfindən yönləndirilir.

Yazıçı və jurnalist Kori Doktorou bu prosesi “enshittification” adlandırır. Bu anlayış rəqəmsal platforma sahibləri insanları deyil, mənfəəti önə çəkdikcə istifadəçi təcrübəsinin tədricən pisləşməsini ifadə edir.

Bunun bariz nümunəsi platformanın sahibi İlon Maskın məzmun moderasiyası siyasətlərini yumşaltmasından sonra “X” sosial media platformasında nifrət məzmununun artması oldu. “Meta”da isə biznes mərkəzli yanaşma hədəfli reklamların kəskin artımına səbəb olaraq insanlar arasında əlaqə qurmağı daha da çətinləşdirdi.

Bütün bunlar bir dönüş nöqtəsinə yaxınlaşdığımızı göstərir. Bir çox istifadəçi və məzmun istehsalçısı daha mənalı qarşılıqlı əlaqə axtarışı ilə “Reddit” və mesajlaşma tətbiqləri kimi alternativlərə üz tutur, yaxud texnologiyadan tamamilə uzaq durmağa çalışır.

Digər tərəfdən, süni intellektin fərdiləşdirməni artıracağı və məzmun moderasiyası kimi vəzifələri daha səmərəli edəcəyi gözlənilsə də, təqdim etdiyi faydalarla yarada biləcəyi zərərlər arasındakı tarazlıq hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Bu səbəbdən 2026-cı ilə doğru irəliləyərkən və yeni viral anlar qapıda ikən, bu ilin sosial medianı yenidən tərif edəcəyinə inanılan əsas tendensiya və mövzularına daha yaxından baxılır.

Süni intellektin sürətlə yüksəlməsi və zərərli məzmuna dair artan narahatlıqlar daha çox şəffaflıq və onlayn təhlükəsizlik çağırışlarını gündəmə gətirərkən 2025-ci il sosial media tənzimləmələri baxımından dönüş nöqtəsi oldu.

“Meta”nın daxili nəzarət orqanı olan Nəzarət Şurasının üzvü və həmsədri Paolo Karotsanın sözlərinə görə, Avstraliyanın 16 yaşdan aşağılar üçün dünyada ilk olan sosial media qadağasından sonra uşaqların qorunması yaxın dövrdə də əsas hüquqi prioritet olaraq qalacaq.

Karotsa “Euronews Next”ə verdiyi açıqlamada bildirib ki, “Gəncləri qorumaqla yanaşı, onların məlumat alma və yayma azadlıqlarını necə qoruyacağımızı daha yaxşı anlamaq böyük bir gərginlik sahəsidir. Bu, həqiqətən çox çətin bir tarazlıqdır”

“Bu platformalar insanların bir-biri ilə əlaqə qurmasının, dünya, həyatları, təhsilləri və sosial münasibətləri haqqında əsas məlumatlara çıxışının mühüm yollarıdır. Xüsusilə gənclər mövzusunda bu gərginlikləri uzlaşdırmaq həm Nəzarət Şurası, həm də dünyanın müxtəlif yerlərindəki hüquqi və tənzimləyici mühitlər üçün hazırda çox yüksək prioritetdir”, – Karotsa deyib.

Süni intellektin inteqrasiyasının idarə olunması da digər kritik mövzu kimi önə çıxır.

Nəzarət Şurası “Meta”nın məzmunun tanınması və şəffaflığın təmin edilməsi üçün etiketləmə kimi üsullara daha çox önəm verməli olduğunu vurğulayır. (Bu sahədə ötən il “uyğunsuzluqlar” aşkar edilmişdi.)

“İnsanlar qiymətləndirmə apara bilməlidir,” deyən Karotsa “Kiminlə danışırlar? Məlumat haradan gəlir?” suallarına diqqət çəkib.

Onun fikrincə, istifadəçilərə daha çox məlumat və kontekst təqdim olunması, hansı məzmunu istehlak edəcəkləri və paylaşacaqları barədə daha sağlam şəxsi qərarlar vermələrinə imkan yaradır.

Karotsa əlavə edib ki, “Bu yolla müəyyən bir məzmunla bağlı yekun hökmü yalnız bir dövlət qurumu və ya bir şirkət təkbaşına verməmiş olur”.

Lakin sosial mediada süni intellekt tərəfindən yaradılan məzmunun çatdığı nəhəng miqyas göstərir ki, təkcə etiketləmə kifayət etməyəcək.