Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ilə telefon danışığı aparıb.

ERAmedia xəbər verir ki, Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiyalar İdarəsinin yaydığı məlumata görə, liderlər söhbət zamanı atəşkəs məsələlərini və regiondakı təhlükəsizlik vəziyyətini müzakirə ediblər.

Ərdoğan bildirib ki, atəşkəsə nail olunması prosesində Türkiyə maraqlı ölkələrlə birlikdə intensiv səylər göstərir.

Türkiyə dövlətinin başçısı qeyd edib ki, qarşıdakı danışıqlardan davamlı sülh və sabitliyin təmin olunması üçün maksimum istifadə olunmalıdır. O vurğulayıb ki, bu prosesi pozmağa çalışanlara imkan verilməməsi vacibdir. Onun sözlərinə görə, Türkiyə dost ölkələrlə birlikdə yeni prosesdə hərtərəfli dəstək göstərməyə hazırdır.

Ərdoğan İran xalqının itkiləri ilə bağlı bir daha başsağlığı verib və dərin kədərini ifadə edib. Türkiyə Prezidenti qeyd edib ki, Ankaranın məqsədi regionda sağlam düşüncə və dialoq üzərində qurulan yeni bir mühit yaratmaqdır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında baş tutan telefon danışığı regionda gedən mürəkkəb geosiyasi proseslərin fonunda Ankaranın rolunun yenidən qiymətləndirilməsini zəruri edir. Bu təmas təkcə iki ölkə arasında diplomatik əlaqələrin davamı deyil, həm də Türkiyənin daha geniş regional strategiyasının tərkib hissəsi kimi çıxış edir.

Son dövrlərdə Yaxın Şərqdə artan gərginlik, xüsusilə İran ətrafında formalaşan təhlükəsizlik mühiti, böyük güclərin və regional aktorların aktivliyini artırıb. Bu kontekstdə Türkiyə özünü yalnız tərəf kimi deyil, eyni zamanda vasitəçi və sabitləşdirici qüvvə kimi təqdim etməyə çalışır. Ərdoğanın açıqlamalarında “atəşkəs”, “dialoq” və “sabitlik” kimi anlayışların ön plana çəkilməsi Ankaranın hərbi ritorikadan daha çox diplomatik alətlərə üstünlük verdiyini göstərir.

Türkiyənin bu siyasəti təsadüfi deyil. Son illərdə Ankara həm Rusiya-Ukrayna müharibəsində, həm də müxtəlif regional böhranlarda vasitəçilik təşəbbüsləri ilə çıxış edib. Bu təcrübə Türkiyəyə həm beynəlxalq legitimlik qazandırıb, həm də onu etibarlı danışıqlar platformasına çevirib. İranla aparılan bu dialoq da həmin xəttin davamı kimi qiymətləndirilə bilər.

Eyni zamanda, Türkiyə balans siyasəti yürüdür. Bir tərəfdən NATO üzvü olaraq Qərb strukturları ilə əlaqələrini qoruyur, digər tərəfdən isə İran kimi regional güclərlə əməkdaşlığı davam etdirir. Bu balans Ankaraya daha geniş manevr imkanları yaradır və onu müxtəlif düşərgələr arasında körpü roluna yaxınlaşdırır. Məhz bu xüsusiyyət Türkiyəni regionda unikal aktora çevirir.

Ərdoğanın “prosesin pozulmasına imkan verilməməsi” ilə bağlı mesajı isə dolayısı ilə göstərir ki, regionda sülh təşəbbüslərinə qarşı çıxan qüvvələr də mövcuddur. Bu qüvvələr həm dövlətlər, həm də qeyri-dövlət aktorları ola bilər. Türkiyənin bu cür mesajlar verməsi onun yalnız vasitəçi deyil, həm də prosesin qoruyucusu kimi çıxış etmək niyyətində olduğunu göstərir.

Digər mühüm məqam isə Türkiyənin humanitar və siyasi ritorikanı paralel şəkildə istifadə etməsidir. İran xalqına başsağlığı verilməsi və “qardaş xalq” ifadəsinin işlədilməsi Ankaranın yumşaq güc elementlərindən istifadə etdiyini göstərir. Bu yanaşma Türkiyənin region ölkələri ilə münasibətlərində emosional və tarixi bağları da ön plana çıxardığını sübut edir.

Nəticə etibarilə, Türkiyənin hazırkı mərhələdə regiondakı rolu getdikcə daha çox çoxşaxəli xarakter alır. Ankara həm diplomatik vasitəçi, həm siyasi oyunçu, həm də normativ təsir mərkəzi kimi çıxış edir. Ərdoğan-Pezeşkian danışığı bu strategiyanın konkret təzahürü olmaqla yanaşı, Türkiyənin Yaxın Şərqdə formalaşan yeni nizamda əsas aktorlardan biri olmağa iddialı olduğunu bir daha nümayiş etdirir.

ERAmedia Analitik Qrupu