Üçtərəfli formatda yeni cəhd: Əbu-Dabi görüşündən gözləntilər - TƏHLİL
Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski axşam müraciətində Ukrayna, Rusiya və ABŞ nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə üçtərəfli danışıqların yeni raunduna hazırlıq görüldüyünü açıqlayıb.
ERAmedia xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, danışıqlar gələn həftə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı Əbu-Dabidə keçiriləcək.
Zelenski bildirib ki, bazar ertəsi “danışıqların çərçivəsini” razılaşdırmaq üçün müşavirə keçirəcək, həmin günün axşamı isə Ukraynanın danışıqlar qrupu artıq yola düşəcək.
Ukrayna tərəfinin məlumatına görə, danışıqlar çərşənbə və cümə axşamı günləri baş tutmalıdır.
“Ümid edirik ki, Amerika tərəfi də eyni dərəcədə fəal olacaq. Xüsusilə gərginliyin azaldılması tədbirləri — zərbələrin azalması məsələsində. Burada çox şey Amerika tərəfinin nə edə biləcəyindən asılıdır ki, insanlar həm prosesə, həm də nəticəyə etibar etsinlər”, — deyə Zelenski vurğulayıb.
Bundan əvvəl ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiya prezidenti Vladimir Putinə zəng etdiyini və güclü şaxtalar dövründə Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələrdən müvəqqəti olaraq çəkinməsini xahiş etdiyini bildirmişdi.
Daha sonra Kreml “enerji üzrə atəşkəsin” fevralın 1-dək qüvvədə olacağını təsdiqləyib və bunun Əbu-Dabidə aparılan danışıqlar fonunda tərəflər arasında etimadın möhkəmləndirilməsinə xidmət etdiyini qeyd edib.
Əvvəllər növbəti danışıqlar raundunun fevralın 1-də keçirilməsi planlaşdırılsa da, sonradan bu tarix təxirə salınıb.
Ekspertlər Əbu-Dabidə planlaşdırılan görüş regiondakı münaqişənin beynəlxalq səviyyədə yenidən tənzimlənməsinə yönəlmiş cəhd kimi qiymətləndirir. Vaşinqtonun prosesdə fəallaşması tərəflər arasında vasitəçilik rolunun gücləndiyini göstərir və masaya konkret öhdəliklər çıxarmaq niyyətindən xəbər verir.
Enerji obyektlərinə yönələn hücumların müvəqqəti azalması etimadın sınaq mərhələsi kimi nəzərdə tutulur. Bu addım humanitar riskləri aşağı sala və danışıqlar üçün minimal sabitlik yarada bilər. Lakin belə mexanizmlərin qısaömürlü olması tərəflərin siyasi iradəsindən birbaşa asılıdır.
Kiyev üçün əsas qazanc təhlükəsizlik mühitinin nisbi yaxşılaşması və beynəlxalq dəstəyin institusionallaşması ola bilər. Moskva isə vaxt qazanmaq və təzyiqləri yumşaltmaq hesabına diplomatik manevr imkanlarını genişləndirməyə çalışa bilər.
ABŞ-ın məqsədi eskalasiyanın idarəolunan səviyyədə saxlanılması və daha geniş razılaşma üçün zəminin hazırlanmasıdır. Masada hərtərəfli sülh gözləntisi real görünməsə də, texniki razılaşmalar mümkündür.
Belə razılaşmalar atəş intensivliyinin azalması və kommunikasiya kanallarının sabitləşməsi ilə nəticələnə bilər.
Prosesin uğuru tərəflərin verdiyi sözlərin sahədə necə icra olunacağı ilə ölçüləcək. Əgər monitorinq mexanizmləri güclü qurularsa, qarşılıqlı ittihamların azalması ehtimalı artar. Əks halda, görüşlər simvolik xarakter daşıyaraq status-kvonun qorunmasına xidmət edə bilər.
Regional aktorların reaksiyası və iqtisadi təzyiqlərin dinamikası da nəticələrə təsir göstərəcək. Yekunda bu danışıqlar münaqişəni bitirməsə belə, riskləri azaldan aralıq mərhələ yarada bilər.
ERAmedia Analitik Qrupu










