İran həm müharibəyə, həm də dialoqa hazırdır.

ERAmedia xəbər verir ki, bu barədə İranın dövlət televiziyasının efirində ölkənin xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib.

İranın XİN rəhbəri ABŞ prezidenti Donald Trampın Tehranın Vaşinqtona nüvə proqramı ilə bağlı danışıqlar təklifi göndərdiyi barədə söylədiklərinə belə reaksiya verib.

Nazir qeyd edib ki, davam edən iğtişaşlara baxmayaraq ölkədə vəziyyət “nəzarət altındadır”.

Əraqçinin sözlərinə görə, İran hakimiyyətinin “ABŞ və İsrailin iğtişaşlarda iştirak edən terrorçu qrupların fəaliyyətində rolunu sübut edən sənədləri var”.

“Qərb ölkələri terrorçuları qınamaq əvəzinə, bizim polis qüvvələrimizi qınayır. Onlar Qəzza zolağında 70 mindən çox insanın soyqırımına məruz qalmasını, həmçinin ABŞ və İsrailin əli ilə mindən çox iranlının həlak olmasını qınamadılar, amma bu gün İranda terrorçuları dəstəkləyirlər”, – deyə Əraqçi vurğulayıb.

Xatırladaq ki, İranda etiraz aksiyaları 28 dekabr 2025-ci ildə Tehranın tarixi Böyük Bazarında başlayıb. Dükan sahibləri milli valyutanın xarici valyutalara nisbətən kəskin ucuzlaşması və artan iqtisadi çətinliklər səbəbilə etirazlara çıxıblar. Aksiyalar qısa müddətdə ölkənin bir çox şəhərinə yayılıb.

Yarımrəsmi “Tasnim” agentliyinin məlumatına görə, 7 yanvar tarixinə olan vəziyyətə əsasən, yaralanan polis əməkdaşlarının sayı 568 nəfərə, könüllü “Bəsic” dəstələrinin üzvləri arasında yaralananların sayı isə 66 nəfərə çatıb. İran hakimiyyəti ölənlərlə bağlı rəsmi məlumat açıqlamayıb.

8 yanvarda Tehranda etirazlar kəskinləşib. İğtişaşlar zamanı etirazçılar (o cümlədən müxtəlif qruplaşmalar) çoxsaylı avtobusları və təcili yardım maşınlarını yandırıb və dağıdıblar, 24 yaşayış binasına, 25 məscidə, 2 xəstəxanaya, 26 banka və digər dövlət və ictimai binalara ziyan vurublar.

Etiraz aksiyalarının güclənməsindən sonra İran hakimiyyəti ölkə üzrə internetə çıxışı məhdudlaşdırıb.

İranda daxili sosial-iqtisadi gərginliyin artıq təkcə daxili məsələ olmadığını, regional və qlobal siyasi müstəviyə daşındığını göstərir. Rəsmi Tehran etirazları təkcə iqtisadi narazılıq kimi deyil, xarici qüvvələrin müdaxiləsi ilə əlaqələndirməklə siyasi legitimliyini qorumağa çalışır.

ABŞ və İsrailin günahlandırılması daxili auditoriyanı səfərbər etmək və etirazların sosial səbəblərini kölgədə qoymaq məqsədi daşıya bilər. Digər tərəfdən, Trampın danışıqlarla bağlı açıqlamasına cavab olaraq “həm müharibəyə, həm dialoqa hazırıq” mesajı İrandan gələn ikili və çevik diplomatik siqnaldır. Bu mövqe bir tərəfdən təzyiqlərə qarşı sərtlik nümayiş etdirir, digər tərəfdən isə mümkün danışıqlar üçün qapını tam bağlamır.

Etirazların geniş coğrafiyaya yayılması iqtisadi problemlərin artıq kütləvi narazılıq mərhələsinə keçdiyini göstərir. İnternetin məhdudlaşdırılması hakimiyyətin informasiya nəzarətini gücləndirməyə çalışdığını, eyni zamanda vəziyyətin nə qədər həssas olduğunu ortaya qoyur.

Ümumilikdə, proseslər İranda daxili sabitliklə xarici siyasət arasında birbaşa əlaqənin formalaşdığını göstərir.

ERAmedia Analitik Qrupu