Ukraynadakı müharibə ilə bağlı növbəti çoxtərəfli sülh danışıqları gələn həftə keçiriləcək.

ERAmedia xəbər verir ki, bu barədə ABŞ prezidenti Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşner Rusiya diktatoru Vladimir Putinlə Kremldə keçirdiyi görüşdən sonra bildirib.

Kuşner qeyd edib ki, görüş zamanı tərəflər bütün məsələləri ətraflı müzakirə ediblər.

“Ümumilikdə, bütün məsələlər üzrə olduqca əhatəli və detallı müzakirələr apardıq. Ümid edirəm ki, bu müzakirələr gələcək çoxtərəfli danışıqlar üçün əsas olacaq”, – deyə o bildirib.

CNN-in məlumatına görə, Uitkoff cümə axşamı Putinlə görüşündə növbəti danışıqlar raunduna Avropa ölkələrinin də qoşulmasını arzuladığını ifadə edib.

“Avropalılar bu müharibənin həqiqətən başa çatmasını və ondan sonra uzunmüddətli sülhün bərqərar olmasını istəyirlər”, – deyə Kuşner əlavə edib.

Gözlənilir ki, bundan sonra ABŞ nümayəndələri İrlandiyanın paytaxtı Dublinə yollanaraq Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşəcək və onu Moskvada keçirilən görüşün nəticələri barədə məlumatlandıracaqlar.

Qeyd edək ki, Uitkoff və Kuşner Kremldə Vladimir Putinlə görüşüblər.

Danışıqlar zamanı Putin Ukraynada təhlükəsizlik təminatlarının tərkib hissəsi kimi xarici qoşunların yerləşdirilməsini qəbul etməyəcəklərini bildirib. O, həmçinin Avropa qoşunlarının Ukraynaya göndəriləcəyi təqdirdə müharibənin yenidən başlayacağını iddia edib.

Bundan başqa, Putin Ukrayna ilə ərazi mübahisəsi barədə də açıqlama verib. O, Donbasda xüsusi zonanın yaradılması ideyasını faktiki olaraq rədd edib və bunun yeni müharibəyə səbəb ola biləcəyini bildirib.

Bu arada Almaniya kansleri Fridrix Merts mümkün Ukrayna sülh danışıqlarında Avropanı beş ölkənin – Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya, İtaliya və Polşanın təmsil edə biləcəyini açıqlayıb.

Ukrayna müharibəsinin dayandırılması istiqamətində aparılan diplomatik təmaslar yeni mərhələyə qədəm qoyur və son Moskva görüşü bu prosesdə Avropanın rolunun yenidən gündəmə gəldiyini göstərir. ABŞ nümayəndəsi Stiv Uitkoffun növbəti danışıqlara Avropa ölkələrinin də qoşulmasını istəməsi Vaşinqtonun mümkün sülh razılaşmasının daha geniş beynəlxalq dəstək qazanmasına çalışdığını göstərir. Bu yanaşma təsadüfi deyil, çünki Ukraynada müharibənin nəticələri təkcə Kiyev və Moskvanın deyil, bütövlükdə Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasının gələcəyinə təsir edir. Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya, İtaliya və Polşanın mümkün danışıqlarda iştirakı Avropanın vahid mövqedən çıxış etmək cəhdinin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Bununla belə, Avropa dövlətlərinin prosesə qoşulması onların Rusiya ilə təhlükəsizlik məsələlərində ortaq mövqeyə gələcəyinə zəmanət vermir.

Moskvanın danışıqlar zamanı səsləndirdiyi mövqe isə tərəflər arasında fikir ayrılıqlarının hələ də ciddi olduğunu nümayiş etdirir. Putinin Ukraynada xarici hərbi qüvvələrin yerləşdirilməsinə qəti etirazı gələcək təhlükəsizlik təminatlarının formalaşdırılmasını çətinləşdirən əsas amillərdən biridir. Halbuki Kiyev üçün müharibədən sonrakı dövrdə etibarlı təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaradılması mümkün razılaşmanın ən mühüm şərtlərindəndir. Donbasda xüsusi zonanın yaradılması ideyasının Moskva tərəfindən qəbul edilməməsi də ərazi məsələsində kompromis imkanlarının məhdud olduğunu göstərir. Bu baxımdan, tərəflərin danışıqlarda irəliləyiş əldə etməsi üçün yalnız siyasi bəyanatlar deyil, konkret və qarşılıqlı qəbul edilə bilən təkliflər ortaya qoyulmalıdır.

Digər tərəfdən, ABŞ-ın həm Moskva, həm də Kiyevlə paralel təmaslar aparması Vaşinqtonun vasitəçilik rolunu gücləndirmək niyyətindən xəbər verir. Cared Kuşnerin danışıqların gələn həftə çoxtərəfli formatda davam etdiriləcəyini açıqlaması diplomatik prosesin dayandırılmadığını göstərsə də, bu, razılaşmanın yaxın olduğu anlamına gəlmir. Xüsusilə Ukraynanın ərazi bütövlüyü, təhlükəsizlik təminatları və xarici hərbi qüvvələrin mümkün iştirakı kimi məsələlərdə mövqelərin uzlaşdırılması asan olmayacaq. Avropa ölkələrinin prosesə cəlb edilməsi Vaşinqtonun diplomatik yükü bölüşdürmək və gələcək razılaşmanın beynəlxalq legitimliyini artırmaq istəyindən də qaynaqlana bilər. Lakin Avropanın iştirakı formal xarakter daşıyarsa və onun təhlükəsizlik narahatlıqları real şəkildə nəzərə alınmazsa, bu formatın effektivliyi sual altında qala bilər.

Nəticə etibarilə, qarşıdakı danışıqların əsas sınağı tərəflərin siyasi bəyanatları konkret kompromis mexanizmlərinə çevirə bilməsidir. Hazırkı mənzərə göstərir ki, sülhə aparan yol hələ də mürəkkəbdir və prosesin taleyi Vaşinqtonun vasitəçilik imkanlarından, Moskvanın mövqeyindən, eləcə də Kiyevin və Avropa paytaxtlarının razılaşma şərtlərinə münasibətindən asılı olacaq.

ERAmedia Analitik Qrupu