media-raziye_sabani_tebrizde

Güney Azərbaycanın tanınmış siyasi fəallarından olan Raziyə Şabani İbrahimzadə XX əsrdə İran və Azərbaycan tarixinin mühüm hadisələrinin iştirakçılarından biri olub. O, 1925-ci il mayın 30-da Təbriz şəhərində dünyaya gəlib.

ERAmedia bildirir ki, ailəsi 1941-ci ildə Tehrana köçdükdən sonra Raziyə Şabaninin həyatında yeni mərhələ başlayıb. O, siyasi fəaliyyətinə həbs edilmiş məşhur “53-lər” qrupunun üzvlərindən biri olan Rza İbrahimzadə ilə ailə qurduqdan sonra qoşulub. Həmin dövrdə İranın aparıcı sol təşkilatlarından olan Tudə Partiyasına üzv olub.

1945-ci ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə yenidən Təbrizə qayıdan Raziyə Şabani Azərbaycan Demokrat Firqəsinin sıralarına daxil olub. Azərbaycan Milli Hökumətinin qurulmasından sonra o, siyasi və ictimai fəaliyyətini daha da genişləndirib.

Lakin həmin illərin siyasi prosesləri onun həyatını çətin sınaqlarla üz-üzə qoyub. 1946-cı ilin aprelində həbs edilən Şabani bir ay müddətində Qəzvində saxlanılıb. Həmin ilin dekabrında İran ordusunun Təbrizə daxil olması və Azərbaycan Milli Hökumətinin süqutu ilə bölgədə geniş repressiyalar başlayıb. Raziyə Şabani də təqiblərdən yayınmaq üçün gizlənməyə məcbur qalıb.

1947-ci ilin fevralında yenidən həbs olunan siyasi fəal uzun müddət azadlıqdan məhrum edilib. Tarixçilərin bir qismi onu İranın ilk qadın siyasi məhbusu hesab edir. Təxminən altı il həbsdə qaldıqdan sonra azadlığa buraxılıb.

Azadlığa çıxdıqdan sonra da təzyiqlər davam edib. Nəhayət, 1955-ci ildə ölkəni tərk edərək Sovet İttifaqı ərazisinə keçib və burada mühacirətdə yaşayan həyat yoldaşına qovuşub. Tacikistanda ali təhsil alan Raziyə Şabani uzun illər fars dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərib.

1979-cu ildə İran İslam İnqilabından sonra vətənə qayıdan Şabani bir müddət İranda yaşasa da, sonradan yenidən mühacirət etməyə məcbur olub. O, əvvəlcə Azərbaycana, daha sonra Almaniyaya köçüb.

Raziyə Şabani 2001-ci ildə həyat yolunu və yaşadığı hadisələri qələmə alaraq xatirələr kitabı nəşr etdirib. Qısa müddətdə geniş maraq doğuran əsər sonradan İranda qadağan edilib.

Azərbaycan Milli Hökumətinin canlı şahidlərindən biri olan Raziyə Şabani İbrahimzadə 2013-cü il yanvarın 28-də Almaniyanın Köln şəhərində vəfat edib. Onun həyatı Cənubi Azərbaycan tarixində qadınların siyasi mübarizəsinin ən diqqətçəkən nümunələrindən biri kimi xatırlanır.


media-adspc

Bənzər xəbərlər