Trampın paylaşımı sadəcə bir təhdid deyil, liderlikdən məhrum bir liderin təşvişi və xaotik reflekslərinin bəyanatıdır.

• Eylem Okumuş

Yaxın Şərq üzrə mütəxəssis və qlobal müdafiə yazarı Eylem Okumuş ERAmedia-ya açıqlamasında bildirib ki, Trampın yazdığı “Bütün bir sivilizasiya öləcək və heç vaxt qayıtmayacaq” ifadəsi diplomatiya əvəzinə qorxu yaratmağı seçən bir zehnin açıq bir etirafıdır.

Onun sözlərinə görə, beynəlxalq qaydaları nəzərə almayan bu açıqlama təkcə qlobal təhlükəsizlik qavrayışını sarsıtmır, həm də öz xalqına qorxu aşılayır.

“Bu mesaj yalnız bir təhdid deyil, həm də təşviş və çarəsizliyin birbaşa göstəricisidir. 47 illik “şantaj, korrupsiya və ölüm” vurğusu reallıqla uyğun gəlməyən dramatik bir şişirtmədir, – deyə o bildirib.

Mütəxəssis əlavə edib ki, Tramp keçmişini təmizə çıxarmaq və səhvlərini ört-basdır etmək üçün manipulyativ ritorikadan istifadə edir: “Bəlkə də böyük bir inqilab olacaq” ifadəsi onun çarəsizliyini gizlətməyə çalışan boş bir ifadədir, heç bir plan və ya vizyon daşımır. Panikaya düşmüş liderin özünəinamsızlığı və xaotik ruhi vəziyyəti burada bütün çılpaqlığı ilə özünü göstərir”.

Ekspert hesab edir ki, mesaj psixoloji cəhətdən klassik eqosentrik refleksləri ortaya qoyur:

“Bunlar da nəzarəti itirmək qorxusu, təhdidlər vasitəsilə dominantlıq etmək cəhdi və qeyri-müəyyənliyi manipulyasiya etmək meylidir. ABŞ-ın maraqlarına uyğun hər hansı bir plan təklif etmək əvəzinə, bu, yalnız xaos və qeyri-müəyyənlik yaradır. Bu, liderlikdən çox uzaq, tamamilə reaktiv davranış tərzidir”.

Eylem Okumuşun sözlərinə görə, diplomatik baxımdan, bəyanat fəlakətli bir ssenaridir:

“Hədəf ölkəyə qarşı şişirdilmiş təhdidlər düşmənlərini təhrik edərkən öz müttəfiqləri arasında qorxu və narahatlıq yaradır. Trampın güc nümayişi kimi qəbul etdiyi şey sadəcə bir tamaşadır.

Mesaj siyasi və psixoloji baxımdan dərin bir iş araşdırması kimi oxunmalıdır. O, təşviş, eqosentrizm və boş təhdidlər üzərində qurulub. Bu, təkcə hədəf ölkə üçün deyil, həm də öz ölkəsi və dünya üçün ciddi risk yaradır. Liderlik, vizyon, məsuliyyət yoxdur; yalnız xaotik bir fiqur tərəfindən səhnələşdirilən qorxu teatrı var”.

O qeyd edib ki, bu bəyanat tamamilə çöküş, məsuliyyətsizlik və təbliğatdan ibarət bir təhdiddir. “Tramp gücünü nümayiş etdirmək əvəzinə, qeyri-müəyyənlik və panika yaymaqla həm beynəlxalq, həm də daxili ictimai rəyi qeyri-sabitləşdirir. Bu mesaj bir liderin deyil, nəzarəti itirmiş bir insanın eqosentrik reflekslərinin məhsulu kimi qəbul edilməlidir”, – deyə o, fikirlərini yekunlaşdırıb.

Xatırladaq ki, Tramp paylaşımında “Əgər heç bir razılaşma əldə edilməzsə, bütün bir sivilizasiya öləcək və heç vaxt qayıtmayacaq. Bunun baş verməsini istəmirəm, amma yəqin ki, baş verəcək” yazıb.