Bir çox rəhbər və sahibkar komandasından yüksək motivasiya, təşəbbüskarlıq, sahiblik hissi və fədakarlıq gözləyir.

İdarəetmə elminin son 70 ildə dəyişməyən həqiqətlərindən biri budur: insan əvvəlcə təhlükəsizlik, aydınlıq və ədalət axtarır, daha sonra mənəvi bağlılıq və fədakarlıq göstərir.

Psixoloq Abraham Maslow bunu “ehtiyaclar iyerarxiyası” ilə izah etmişdi. Maraqlıdır ki, müasir dövrdə bu nəzəriyyəni ən geniş miqyasda təsdiqləyən araşdırmalardan biri də Gallup tərəfindən aparılıb.

Gallup-un 3,3 milyondan çox əməkdaşı və 100.000-dən artıq komandanı əhatə edən araşdırması göstərir ki, yüksək performanslı komandaların təməlində ilk növbədə əməkdaşların baza ehtiyaclarının qarşılanması dayanır: işdən gözləntilərin aydın olması, iş üçün lazım olan resursların təmin edilməsi, rəhbərin qayğı göstərməsi və əməkdaşın özünü təhlükəsiz hiss etməsi.

23% daha yüksək mənfəətlilik əldə edirlər, digərləri ilə müqayisədə.

İşçilərin yalnız təxminən yarısı iş yerində onlardan nə gözlənildiyini tam bildiyini deyir. Halbuki gözləntilərin aydın olması insanın ən fundamental iş ehtiyacıdır. Bu ehtiyac ödənmədikdə motivasiya və bağlılıq da zəifləyir.

Buradan çıxan nəticə sadədir:

Ədalət görməyən insandan sədaqət,

təhlükəsizlik hiss etməyəndən təşəbbüs,

qiymətləndirilməyəndən fədakarlıq gözləmək idarəetmə deyil, gözləntidir.

İnsan əvvəlcə “mən burada dəyərliyəm və təhlükəsizəm” hissini yaşamalıdır. Yalnız bundan sonra “mən bu yer üçün daha artığını edəcəyəm” mərhələsinə keçir.

Böyük komandalar böyük hədəflərlə deyil, qarşılanmış əsas ehtiyaclar üzərində qurulur.

Bəxtiyar BƏXTİYAROV,
İdarəetmə və biznes üzrə təlimçi-konsultant