İsrail baş naziri Binyamin Netanyahu ilə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında gərgin söz atışması yaşanıb.

ERAmedia xəbər verir ki, Netanyahu bir sosial media paylaşımında Ərdoğanı hədəf alaraq, onun “kürd vətəndaşlara qarşı siyasət yürütməkdə günahlandırılması” kimi iddialar səsləndirib.

Ərdoğan isə bu açıqlamalara Türkiyə Böyük Millət Məclisində çıxışı zamanı cavab verib. O, İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi əməliyyatlara işarə edərək, “73 min Qəzzalının qanına bulaşmış bir halda çıxıb kürd qardaşlarımız üzərindən ölkəmizə iftira atırlar. Bu tələyə düşməyəcəyik” ifadələrini işlədib.

Ərdoğan həmçinin bildirib ki, Türkiyənin səbirli və sağlam düşüncəli davranışı “zəiflik” kimi qiymətləndirilməməlidir. O, “Səbrli olmağımızı və sağlam düşüncəli davranmağımızı heç kim itaətkar qoyun kimi anlamamalıdır” deyib və əlavə edib ki, “Lazım gələrsə, şərəfsiz yaşamaqdansa, şərəflə torpağın altında yatmağı üstün tuturuq”.

Ərdoğan çıxışında Türkiyənin milli mövqeyinə də toxunaraq, müxtəlif siyasi partiyaların ölkənin milli maraqları və nüfuzu məsələsində ortaq mövqe nümayiş etdirməsini müsbət qiymətləndirib.

Türkiyə–İsrail münasibətlərində son gərginlik fonunda səslənən bəyanatlar təkcə diplomatik söz mübadiləsi deyil, həm də Yaxın Şərqdə dəyişən güc balansının və regional narrativlərin toqquşmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. İsrail baş naziri Binyamin Netanyahu tərəfindən səsləndirilən iddialar, xüsusilə Türkiyənin kürd vətəndaşlara münasibəti ilə bağlı irəli sürülən ittihamlar Ankara tərəfindən sərt şəkildə rədd edilir və bu cür açıqlamalar siyasi reallığı təhrif edən yanaşma kimi dəyərləndirilir.

Türkiyə tərəfinin cavabı isə təkcə emosional reaksiya kimi deyil, daha çox dövlət suverenliyinin və milli təhlükəsizlik konsepsiyasının müdafiəsi kontekstində ortaya çıxır. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın çıxışında vurğuladığı əsas məqamlar ondan ibarətdir ki, Türkiyəyə yönələn ittihamlar regionda davam edən humanitar və siyasi böhranların fonunda obyektivlikdən uzaqdır və xüsusilə Qəzza məsələsində yaşanan ağır vəziyyətlə müqayisədə ikili standart təsiri yaradır.

Türkiyənin bu mövqeyi uzun illərdir davam edən regional siyasət xəttinin davamı kimi görünür. Ankara özünü həm regional sabitliyin tərəfdarı, həm də beynəlxalq hüququn müdafiəçisi kimi təqdim edir. Bu kontekstdə səsləndirilən sərt bəyanatlar, əslində, Türkiyənin öz milli təhlükəsizlik maraqlarını və sərhəd bölgələrində yaşanan həssaslıqları qorumaq məqsədini daşıyır. Kürd məsələsi ətrafında yaranan diskussiyaların beynəlxalq siyasət alətinə çevrilməsi isə Ankara tərəfindən suverenlik məsələsinə müdaxilə kimi qəbul edilir.

Digər tərəfdən, İsrail tərəfinin ritorikası regionda mövcud gərginlikləri daha da artıran faktor kimi görünür. Bu cür açıqlamalar diplomatik dialoqdan çox siyasi qarşıdurma mühitini gücləndirir. Halbuki Türkiyə uzun müddətdir regionda gərginliyin azaldılması və xüsusilə Qəzza zolağında humanitar vəziyyətin yaxşılaşdırılması istiqamətində mövqe sərgiləyir. Bu baxımdan Ankara özünü yalnız milli maraqlarını müdafiə edən aktor kimi deyil, eyni zamanda regional məsuliyyət daşıyan güc kimi təqdim edir.

Ərdoğanın çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də Türkiyə daxilində siyasi fərqliliklərə baxmayaraq milli məsələlərdə ortaya qoyulan ümumi həmrəylik idi. Bu, xarici təzyiqlər qarşısında daxili siyasi konsolidasiyanın vacibliyini göstərən mühüm mesaj kimi qiymətləndirilə bilər. Beləliklə, xarici siyasətə yönələn tənqidlər qarşısında ölkə daxilində daha vahid mövqe formalaşması Türkiyənin diplomatik gücünü artıran amil kimi çıxış edir.

Nəticə etibarilə, bu cür bəyanatlar təkcə iki lider arasında söz mübadiləsi deyil, həm də daha geniş regional siyasi mübarizənin bir hissəsidir. Türkiyə öz mövqeyini müdafiə edərkən, həm suverenlik prinsiplərini, həm də regional ədalət və balans anlayışını ön plana çıxarır. Bu isə Ankara üçün yalnız reaksiya xarakterli deyil, strateji xarici siyasət xəttinin davamı kimi dəyərləndirilir.

ERAmedia Analitik Qrupu