Almaniyanın rəqəmsal hüquqlar üzrə fəaliyyət göstərən “HateAid” təşkilatı “Meta”, “Ray-Ban”, “Oakley” və bir sıra eynək pərakəndəçiləri barəsində Almaniyanın İnternet Cinayətləri ilə Mübarizə üzrə Mərkəzi İdarəsinə şikayət edib.

ERAmedia xəbər verir ki, təşkilat “Meta”nın süni intellektlə təchiz edilmiş “Ray-Ban Meta Wayfarer” ağıllı eynəklərinin Almaniyada satışının qadağan olunmasını tələb edir.

“HateAid” sözügedən eynəklərin Almaniyanın telekommunikasiya, rəqəmsal xidmətlər və məlumatların qorunması ilə bağlı qanunvericiliyini pozduğunu iddia edir.

Təşkilatın fikrincə, “Ray-Ban Meta” süni intellektli eynəkləri adi eynəklərdən demək olar ki, fərqlənmir. Almaniyada təxminən 41 milyon insanın eynək taxdığı nəzərə alınarsa, bu vəziyyət “görüntü əsaslı rəqəmsal zorakılıq” riskini artırır və xüsusilə aşkarlanması çətin olan müşahidə texnologiyasının gündəlik istifadə edilən əşya kimi gizlədilməsinə şərait yaradır.

Almaniyada ictimai yerlərdə foto və video çəkilişləri ilə bağlı qaydalar digər bir çox Avropa İttifaqı ölkələri ilə müqayisədə daha sərtdir. Panoramik görüntülərin və ictimai tədbirlərin foto və videoya çəkilməsi mümkün olsa da, ayrı-ayrı şəxslərin əvvəlcədən razılığı olmadan foto və videolarının çəkilməsi müəyyən hallarda qadağandır.

Bunun əksinə olaraq, Avropanın bir çox ölkəsində məzmunun zərərli, kommersiya xarakterli və ya hüquqları pozmaq məqsədi daşımadığı halda ictimai yerlərdə foto çəkmək və yoldan keçən insanları görüntüləmək mümkündür.

Avropa İttifaqı məlumatların qorunması qaydalarının tətbiqində parçalanmış yanaşmaya görə uzun müddətdir tənqid olunur. İctimai yerlərdə foto və video çəkilişləri də bu sahədə yeni müzakirə mövzusuna çevrilə bilər.

“HateAid”in başlatdığı imza kampaniyasında ilk növbədə Ray-Ban Meta süni intellektli eynəklərinin Almaniyada satışının tamamilə qadağan edilməsi tələb olunur. Nəzəri olaraq belə bir addım məhsulların Almaniya qanunlarına uyğunluğu ilə bağlı hüquqi qiymətləndirmədən sonra atıla bilər.

Təşkilatın ikinci tələbi isə eynəklərin dizayn mərhələsindən etibarən daha təhlükəsiz hazırlanması və digər adi eynəklərdən “aydın şəkildə fərqlənməsi”dir. “HateAid” kameraların rəng kodları vasitəsilə daha asan müəyyən edilməsini təklif edir. Hazırda eynəklərdə istifadəçi foto və ya video çəkərkən davamlı yanıb-sönən daxili ağ LED işığı mövcuddur.

Üçüncü tələb isə zərərçəkənlərin hüquqlarının müdafiəsiz qalmaması ilə bağlıdır. Təşkilat bu məsələnin həm real, həm də onlayn mühitdə hüquqların qorunması və hüquq-mühafizə orqanlarının fəaliyyətində daha dərin problemlərə işarə etdiyini bildirir.

“HateAid” xüsusilə qadınları hədəf alan rəqəmsal zorakılığın artmasını əsas gətirərək ağıllı eynəklərin tamamilə qadağan edilməsini müdafiə edir.

Avropada qadınlara qarşı fiziki və psixoloji zorakılıq halları ciddi problem olaraq qalır. Süni intellekt və saxta görüntülərin, o cümlədən deepfake texnologiyalarının yayılması isə məxfilik və təhlükəsizliklə bağlı mövcud təhdidlərə yeni risklər əlavə edib.

Bununla belə, əvvəlki illərin məlumatları göstərir ki, qadınların müdafiəsi baxımından hüquq-mühafizə orqanlarının fəaliyyəti, hüquqi mexanizmlər və insanların öz hüquqlarını necə qoruya biləcəyi barədə ictimai məlumatlılıq hələ də kifayət qədər deyil. Bu isə problemin ağıllı geyilə bilən texnologiyalardan çox əvvəl mövcud olduğunu göstərir.

Vüsalə