Suriyanın devrilmiş dövlət başçısı Bəşər Əsədin keçmiş yaxın müttəfiqi olan Rusiya 14 ay əvvəl hakimiyyəti ələ alan Əhməd əş-Şaraa və onun rəhbərlik etdiyi administrasiya ilə yeni əlaqələr qurub.

ERAmedia bildirir ki, “Reuters” agentliyinin beş suriyalı mənbəyə istinadən verdiyi xəbərə görə, Rusiya Suriyanın şimal-şərqində yerləşən Qamışlı hava limanındakı hərbi mövcudluğunu sona çatdırır.

Moskvanın 2019-cu ildən bəri Kamışlıda yerləşdirdiyi qüvvələr Tartusdakı dəniz bazası və Latakiyadakı hava bazası ilə müqayisədə xeyli kiçik miqyaslı idi.

Son günlər Suriya hökumətinə bağlı qüvvələr ölkənin şimal və şərqində bir sıra bölgələri Suriya Demokratik Qüvvələrindən (SDQ) geri alıb. Dəməşq rəhbərliyi ölkə üzrə tam nəzarəti bərpa etməyi hədəfləyir. Dəməşq ilə SDQ arasında mövcud olan kövrək atəşkəs şənbə günü 15 gün müddətinə uzadılıb.

İki mənbənin bildirdiyinə görə, Rusiya qüvvələri ötən həftə Qamışlı hava limanından mərhələli şəkildə çəkilməyə başlayıb. Mənbələrdən biri qüvvələrin bir hissəsinin Rusiyanın Suriyanın qərbində, Latakiyada yerləşən Hmeymim hava bazasına köçürülməsinin gözlənildiyini, digərlərinin isə Rusiyaya geri dönəcəyini qeyd edib.

Suriyanın qərb sahillərindəki təhlükəsizlik mənbəsi də son iki gün ərzində Rusiya hərbi texnikası və ağır silahlarının Kamışlıdan Hmeymim hərbi hava bazasına daşındığını bildirib.

Rusiya Müdafiə Nazirliyi məsələ ilə bağlı hələlik açıqlama verməyib.

Rusiyanın “Kommersant” qəzeti ötən həftə adını açıqlamadığı suriyalı mənbəyə istinadən yazmışdı ki, Suriya rəhbərliyi SDQ-ni bölgədən sıxışdırdıqdan sonra Rusiya qüvvələrindən bazanı tərk etmələrini istəyə bilər, çünki “rusların orada edəcəyi bir şey qalmayıb”.

“Reuters” müxbiri bazar ertəsi Qamışlı hava limanında hələ də Rusiya bayraqlarının dalğalandığını və Rusiya nişanları olan iki təyyarənin uçuş-enmə zolağında park vəziyyətində olduğunu müşahidə edib.

Qeyd edək ki, Suriyada hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Əhməd əş-Şaraa Rusiya prezidenti Vladimir Putinə Dəməşq ilə Moskva arasında əvvəllər bağlanmış bütün razılaşmalara sadiq qalacağını bildirib və Rusiyanın Suriyadakı iki əsas hərbi bazasının təhlükəsizliyinə zəmanət verib.

Bu xəbər Rusiyanın Suriyadakı hərbi strategiyasında mühüm dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Qamışlı hava limanından çəkilmə Moskvanın şimal-şərqi Suriyada əvvəlki təsir imkanlarının zəiflədiyini ortaya qoyur.

Rusiya üçün əsas prioritetlərin Tartus və Hmeymim kimi strateji bazalara yönəldilməsi resursların daha mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə olunmasına işarədir.

Digər tərəfdən, Dəməşq hökumətinin SDQ-yə qarşı mövqelərini gücləndirməsi ölkə daxilində nəzarəti bərpa etmək niyyətinin real addımlarla davam etdiyini göstərir.

Bu proses Rusiyanın yerli təhlükəsizlik balansında əvvəlki rolunu qismən itirməsi ilə paralel gedir. Atəşkəsin uzadılması isə bölgədə vəziyyətin hələ də kövrək olduğunu və yeni toqquşmalar riskinin qaldığını nümayiş etdirir.

Əhməd əş-Şaraanın Moskva ilə razılaşmalara sadiqlik mesajları Rusiya–Suriya münasibətlərində tam qopmanın olmadığını sübut edir. Ümumilikdə, baş verənlər Suriyada yeni güc bölgüsünün formalaşdığını və Rusiyanın bu reallığa uyğun mövqe seçməyə çalışdığını göstərir.

ERAmedia Analitik Qrupu