İkinci Dünya müharibəsində göstərdiyi qəhrəmanlıqlarla tarixə düşən Mehdi Hüseynzadə Azərbaycanın əfsanəvi partizanlarından biri kimi xatırlanır.

ERAmedia xəbər verir ki, “Mixaylo” ləqəbi ilə tanınan kəşfiyyatçının 1944-cü il noyabrın 2-də baş verən ölümü ilə bağlı müxtəlif məqamlar və mübahisəli iddialar bu gün də diqqət çəkir.

Baba Allahnəzərovun təqdim etdiyi məlumatlara görə, Mehdi Hüseynzadəyə müharibə dövründə bir sıra mühüm tapşırıqlar verilsə də, onların arasında Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və Əbdürrəhman Fətəlibəylinin (Düdənginski) öldürülməsi ilə bağlı iddialar da yer alıb. Bildirilir ki, Mehdi belə bir tapşırığı yerinə yetirməyə razı ola bilməzdi və onun aradan götürülməsi ilə bağlı təhlükə artıq mövcud idi.

Hadisələrin davamında gizli kəşfiyyatçı Andrey Komelə italyan pulları olan çanta təqdim edilərək təhlükəsiz yerə çəkilməsi tapşırıldığı qeyd olunur. Mehdi Hüseynzadə isə yaxın silahdaşı Sar (Vesilin) ilə birlikdə Vitovye kəndində yerləşən kiçik anbarda gizlənib. Onların sığınacağının yerini yalnız Andrey Komelin bildiyi vurğulanır.

Lakin vəziyyət gözlənilmədən dəyişib. Alman hərbi qüvvələrinin Vitovye kəndinə daxil olaraq “Mixaylo”nun axtarışına başladığı barədə xəbər partizanlara çatıb. Mehdi və silahdaşı almanlarla qarşıdurmanın bu qədər qəfil baş verəcəyini gözləmirmişlər. Mənbədə onların gizləndiyi yerin düşmənə necə məlum olması ilə bağlı sovet tərəfinin də rolunun ola biləcəyi iddia edilir. Bununla belə, həmin məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənmiş fakt kimi qəbul edilməməlidir.

Təqdim olunan təsvirə əsasən, almanların hücumu zamanı Sar anbardan çıxarkən vurulub. Mehdi Hüseynzadə isə xilas olmaq məqsədilə pəncərədən atılaraq ərazini tərk etməyə çalışıb. Bu zaman snayper gülləsi ilə ağır yaralanan partizan kənddən uzaqlaşa bilsə də, aldığı xəsarətlər və çoxlu qan itirməsi səbəbindən meşədə hərəkətini davam etdirə bilməyib.

“Mixaylo”nun cəsədi uzun müddət tapılmayıb. Sonradan Vitovye kəndində yaşayan dörd yaşlı qız onun meyitini su arxının yaxınlığında görüb. Aparılan müəyyənləşdirmədən sonra ölənin Mehdi Hüseynzadə olduğu təsdiqlənib və o, həmin ərazidə torpağa tapşırılıb.

Məqalədə uşağın ifadəsindən də maraqlı bir məqam gətirilir. Onun xatirələrinə görə, meyit yol kənarındakı kiçik su hövzəsinin yaxınlığında olub. Yağışlı hava şəraitində partizanın saçından boya axdığı bildirilir. İddia olunur ki, Mehdi Hüseynzadə alman hərbçiləri arasında diqqət çəkməmək üçün təkcə onların geyim formasından istifadə etmir, həm də saçını rəngləyirmiş.

Beləliklə, “Mixaylo”nun son döyüşü ilə bağlı təqdim edilən bu xatirələr onun müharibə illərində üzləşdiyi təhlükələri və partizan mübarizəsinin ağır şərtlərini bir daha gündəmə gətirir. Mehdi Hüseynzadə Azərbaycan tarixində faşizmə qarşı mübarizənin rəmzlərindən biri olaraq yaşayır.

Vüsalə