İran prezidenti Məsud Pezeşkian BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında iştirak etmək məqsədilə Nyu-Yorka yola düşüb.

ERAmedia xəbər verir ki, Pezeşkian səfərdən əvvəl jurnalistlərə açıqlamasında Nyu-Yorkda keçirəcəyi görüşlər və aparacağı danışıqlar barədə məlumat verib.

İran liderinin sözlərinə görə, səfər çərçivəsində bir sıra siyasətçilərlə görüşlər keçiriləcək. Bununla yanaşı, müxtəlif siyasi qrupların, mədəniyyət mərkəzlərinin və media qurumlarının nümayəndələri ilə də fikir mübadiləsinin aparılması nəzərdə tutulur.

Pezeşkian qeyd edib ki, əsas məqsədlərdən biri İran İslam Respublikasının mövqeyini beynəlxalq platformalarda çatdırmaq və ölkənin mövqeyini müdafiə etməkdir.

“Biz İran İslam Respublikasının mövqeyini təqdim edəcək və beynəlxalq platformalarda onu qətiyyətlə müdafiə edəcəyik. İran xalqının mesajını bütün dünyaya çatdıracağıq”, – deyə o bildirib.

Nyu-York səfəri çərçivəsində Pezeşkianın BMT Baş Assambleyasının iclaslarında iştirak etməsi və müxtəlif tərəflərlə görüşlər keçirməsi gözlənilir.

Pezeşkianın BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında iştirak etmək üçün Nyu-Yorka səfəri Tehranın beynəlxalq müstəvidə öz mövqelərini çatdırmaq və diplomatik əlaqələrini genişləndirmək cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər.

Pezeşkianın səfərdən əvvəl verdiyi açıqlama diqqətçəkəndir. İran lideri yalnız dövlət və hökumət nümayəndələri ilə deyil, müxtəlif siyasi qrupların, mədəniyyət mərkəzlərinin və media qurumlarının təmsilçiləri ilə də görüşəcəyini bildirib. Bu yanaşma göstərir ki, Tehran Nyu-York platformasını yalnız rəsmi diplomatik təmaslar üçün deyil, İranın mövqeyinin daha geniş auditoriyaya çatdırılması baxımından da əhəmiyyətli hesab edir.

İranın son illərdə Qərb ölkələri ilə münasibətlərində yaranmış gərginlik fonunda belə təmasların xüsusi əhəmiyyəti var. Tehran beynəlxalq ictimaiyyətdə öz mövqeyinin daha dolğun təqdim edilməsində maraqlıdır. Pezeşkianın “İran xalqının mesajını bütün dünyaya çatdıracağıq” ifadəsi də səfərin yalnız protokol xarakteri daşımadığını göstərən siyasi mesaj kimi diqqət çəkir.

BMT Baş Assambleyası İran üçün öz mövqelərini qlobal auditoriyaya çatdırmaq baxımından mühüm tribunadır. Burada İranın regional siyasəti, beynəlxalq münasibətlərə yanaşması, sanksiyalar, nüvə məsələsi və Qərblə münasibətlər kimi mövzuların müxtəlif səviyyələrdə gündəmə gəlməsi mümkündür. Tehran üçün əsas məsələ öz arqumentlərini birbaşa beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq və İranın mövqeyinə dair alternativ siyasi çərçivə formalaşdırmaqdır.

Pezeşkianın media qurumları və müxtəlif siyasi qruplarla görüşləri də bu kontekstdə ayrıca əhəmiyyət daşıyır. Müasir beynəlxalq siyasətdə dövlətlərin mövqelərinin yalnız diplomatik kanallarla deyil, ictimai diplomatiya vasitəsilə də təqdim edilməsi getdikcə daha vacib amilə çevrilir. İran prezidentinin açıqlamasında məhz bu istiqamətin xüsusi vurğulanması Tehranın öz mesajlarını daha geniş auditoriyalara çatdırmaq niyyətindən xəbər verir.

Burada Pezeşkianın prezident kimi siyasi üslubu da nəzərə alınmalıdır. O, hakimiyyətə gəldikdən sonra İranın xarici əlaqələrində dialoq imkanlarının genişləndirilməsinə dair mesajlar verib. Bununla belə, İranın xarici siyasətinin əsas istiqamətlərində prezidentin imkanları ölkənin digər siyasi və institusional mərkəzləri ilə birlikdə formalaşır. Buna görə də Nyu-York səfərinin nəticələrini yalnız Pezeşkianın şəxsi diplomatik təşəbbüsləri ilə izah etmək düzgün olmaz.

Səfərin başqa mühüm tərəfi İranın beynəlxalq təcrid görüntüsünü zəiflətmək cəhdi ola bilər. Tehran üçün müxtəlif siyasi və ictimai çevrələrlə birbaşa təmaslar ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində fəal tərəf kimi təqdim olunmasına xidmət edə bilər. Xüsusilə Qərb ölkələri ilə fikir ayrılıqlarının dərin olduğu bir dövrdə belə diplomatik və ictimai təmaslar İran üçün əlavə kommunikasiya imkanları yaradır.

Pezeşkianın “İran İslam Respublikasının mövqeyini qətiyyətlə müdafiə edəcəyik” açıqlaması isə Tehranın kompromis axtarışından əvvəl öz mövqelərini beynəlxalq səviyyədə aydın şəkildə ifadə etməyə üstünlük verdiyini göstərir. Bu yanaşma diplomatik danışıqların mümkünlüyünü istisna etmir, əksinə, danışıqların hansı siyasi çərçivədə aparılacağına dair İranın ilkin mövqeyini nümayiş etdirir.

Nyu-York səfərinin real siyasi nəticəsi isə yalnız keçiriləcək görüşlərin sayı ilə deyil, onların hansı məsələlər ətrafında konkret dialoqa çevriləcəyi ilə müəyyənləşəcək. Əgər İran tərəfi müxtəlif siyasi dairələrlə təmaslarını konkret diplomatik təşəbbüslərlə müşayiət edə bilsə, səfər Tehran üçün daha geniş kommunikasiya imkanları yarada bilər. Əks halda, səfər əsasən İranın mövqelərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması xarakteri daşıyan siyasi platforma kimi yadda qala bilər.

Bütün bunların fonunda Pezeşkianın Nyu-Yorka səfəri İranın beynəlxalq siyasətdə öz mövqeyini müdafiə etməklə yanaşı, həmin mövqeyə yeni auditoriyalar qazandırmaq cəhdi kimi diqqət çəkir. Tehran üçün əsas çağırış isə yalnız öz mesajını çatdırmaq deyil, həmin mesaj ətrafında beynəlxalq siyasi dialoq üçün imkan formalaşdırmaqdır. Bu baxımdan BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyası İran diplomatiyasının həm imkanlarını, həm də qarşılaşdığı məhdudiyyətləri nümayiş etdirə biləcək mühüm siyasi platformalardan biri olacaq.

ERAmedia Analitik Qrupu