İsraildə parlament seçkilərinin ilkin nəticələri ölkədə siyasi mübarizənin hələ başa çatmadığını və yeni hökumətin formalaşdırılmasının mürəkkəb danışıqlardan asılı olacağını göstərir.

ERAmedia xəbər verir ki, seçkilərdə Baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi “Likud” partiyası əsas siyasi qüvvə kimi önə çıxsa da, ilkin nəticələr heç bir siyasi blokun parlamentdə sabit hökumət formalaşdırmaq üçün zəruri olan 61 mandatı təmin etdiyini göstərmir. Bu vəziyyət ölkədə koalisiya danışıqlarının həlledici əhəmiyyət daşıyacağını deməyə əsas verir.

Seçkilərin əsas siyasi nəticələrindən biri Netanyahunun hakimiyyətinin gələcəyinin hələ də sual altında qalmasıdır. “Likud”un fərdi partiya kimi öndə olması baş nazirin avtomatik olaraq yeni hökuməti formalaşdıracağı anlamına gəlmir. İsrailin parlament idarəçiliyi sistemində əsas məsələ təkcə ən çox səs toplamaq deyil, həm də Knessetdə çoxluğu təmin edə biləcək siyasi tərəfdaşlar tapmaqdır.

Müxalifət düşərgəsi üçün də vəziyyət birmənalı deyil. Gadi Eisenkotun rəhbərlik etdiyi siyasi qüvvələr hakimiyyət dəyişikliyi üçün imkan əldə etsələr də, fərqli siyasi mövqelərə malik partiyaları vahid koalisiyada birləşdirmək asan olmayacaq. Bu baxımdan, seçkilərin nəticələri həm hakimiyyət, həm də müxalifət üçün mürəkkəb siyasi danışıqlar mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.

Seçkilərin diqqətçəkən məqamlarından biri ərəb partiyalarının mövqelərinin güclənməsidir. İlkin proqnozlar bu partiyaların parlamentdə əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha geniş təmsilçilik əldə edə biləcəyini göstərir. Bu amil hökumətin formalaşdırılması prosesində onların rolunu artıra bilər. Bununla belə, əsas siyasi blokların ərəb partiyaları ilə əməkdaşlığa münasibəti koalisiya imkanlarını məhdudlaşdıran amillərdən biri olaraq qalır.

Seçkilərdə iştirak səviyyəsinin 77,7 faizə çatması da xüsusi diqqət çəkir. Bu, 1999-cu ildən bəri qeydə alınan ən yüksək seçici fəallığı kimi təqdim olunur. Yüksək iştirak seçkilərin cəmiyyət üçün əhəmiyyətini və ölkənin gələcək siyasi kursuna dair mübarizənin kəskinliyini göstərir.

Seçki kampaniyasının əsas mövzuları sırasında milli təhlükəsizlik, 2023-cü il oktyabrın 7-də baş vermiş hücumların nəticələri, Qəzza müharibəsi və ölkənin regional siyasəti dayanırdı. Buna görə də seçkilərin nəticələri yalnız partiyalar arasında mandat bölgüsü deyil, həm də İsrail cəmiyyətinin təhlükəsizlik və siyasi rəhbərlik məsələlərinə münasibətinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Ümumilikdə, İsraildə seçkilərin ilkin nəticələri yaxın perspektivdə siyasi qeyri-müəyyənliyin davam edə biləcəyini göstərir. Netanyahu rəhbərlik etdiyi blok vasitəsilə hakimiyyətini qorumağa çalışacaq, müxalifət isə hökumət dəyişikliyi üçün mümkün tərəfdaşlar axtaracaq. Yekun nəticə mandatların son bölgüsündən və partiyaların koalisiya danışıqlarında hansı güzəştlərə hazır olacağından asılı olacaq. Sabit hökumətin formalaşdırılmasının mümkün olmaması isə ölkədə siyasi böhranın uzanması və növbəti seçkilər ehtimalının gündəmə gəlməsi ilə nəticələnə bilər.

ERAmedia Analitik Qrupu