Türkiyə ötən il 124,9 milyard dollarlıq xidmət ixrac edib.

ERAmedia xəbər verir ki, Türkiyə Statistika Qurumu (TÜİK) 2025-ci il üzrə beynəlxalq xidmət ticarəti statistikasını açıqlayıb.

Məlumata görə, xidmət ixracı 2024-cü ildəki 117,3 milyard dollardan 2025-ci ildə 6,5 faiz artaraq 124,9 milyard dollara çatıb. 2024-cü ildə 56,4 milyard dollar təşkil edən xidmət idxalı isə ötən il 9,6 faiz artaraq 61,9 milyard dollar olub.

Genişləndirilmiş tədiyə balansı xidmətlər təsnifatına əsasən, səyahət xidmətlərinin ümumi ixracdakı payı 2024-cü ildəki 48 faizdən 2025-ci ildə 48,1 faizə yüksəlib. İkinci yerdə qərarlaşan nəqliyyat xidmətlərinin payı isə 35,1 faizdən 34,1 faizə geriləyib.

Xidmət ixracında 2025-ci ildə 6,3 faiz payla “digər biznes xidmətləri” sektoru üçüncü sırada yer alıb.

Səyahət xidmətlərindən sonra ən böyük paya malik nəqliyyat xidmətlərinin ixracı 2024-cü ildə 41 milyard 125 milyon dollar olduğu halda, 2025-ci ildə 3,5 faiz artaraq 42 milyard 571 milyon dollara çatıb. Telekommunikasiya, kompüter və informasiya xidmətlərinin ixracı isə ötən il əvvəlki illə müqayisədə 25,3 faiz artaraq 6 milyard 724 milyon dollar olub.

Nəqliyyat xidmətlərinin ümumi xidmət idxalındakı payı 2024-cü ildə 38,1 faizdən 2025-ci ildə 32 faizə düşüb. İkinci sırada yer alan “digər biznes xidmətləri”nin payı isə 16,1 faizdən 16,9 faizə yüksəlib.

Səyahət xidmətləri 2025-ci ildə xidmət idxalında 14,5 faiz payla üçüncü yeri tutub.

Səyahət xidmətləri istisna olmaqla, digər xidmətlər üzrə Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinə 2025-ci ildə 25 milyard 330 milyon dollarlıq xidmət ixrac edilib. Digər Avropa ölkələrinə ixrac isə 9 milyard 259 milyon dollar təşkil edib.

İdxalda isə ötən il Aİ ölkələrindən 24 milyard 733 milyon dollar, digər Avropa ölkələrindən isə 6 milyard 452 milyon dollarlıq xidmət alınıb.

Aİ ölkələri 2025-ci ildə Türkiyənin səyahət xidmətləri istisna olmaqla, xidmət ixracı və idxalında əsas ölkə qrupu olub. Bu ölkələr ümumi xidmət ixracının 37,9 faizini təşkil etməklə ən böyük paya sahib olub. Ümumi xidmət idxalının isə 45,3 faizi Aİ ölkələrinin payına düşüb.

Səyahət xidmətləri istisna olmaqla, digər xidmətlərin ümumi ixracının 31 faizi ABŞ, Almaniya və Böyük Britaniya ilə həyata keçirilib. Xidmət ixracında 12,9 faiz pay və 8 milyard 338 milyon dollar göstərici ilə ABŞ birinci sırada qərarlaşıb. Almaniya 11,5 faiz payla ikinci, Böyük Britaniya isə 6,6 faiz payla üçüncü olub.

İdxalda isə 2025-ci ildə 12,6 faiz pay və 6 milyard 667 milyon dollarla İrlandiya birinci yeri tutub. Böyük Britaniya 4 milyard 797 milyon dollar və 9,1 faiz payla ikinci, ABŞ isə 4 milyard 378 milyon dollar və 8,3 faiz payla üçüncü olub.

Türkiyənin xidmət ixracının 2025-ci ildə 124,9 milyard dollara çatması ölkə iqtisadiyyatında xidmət sektorunun rolunun getdikcə artdığını göstərir. İxracın bir il ərzində 6,5 faiz yüksəlməsi, idxalın isə 9,6 faiz artaraq 61,9 milyard dollara çatması xidmət ticarətində Türkiyənin əhəmiyyətli müsbət saldo formalaşdırdığını ortaya qoyur.

Rəqəmlərin təhlili göstərir ki, artımın əsas dayaqlarından biri turizm və səyahət xidmətləridir. Səyahətin ümumi xidmət ixracındakı payının 48,1 faizə yüksəlməsi Türkiyənin xidmət ixracının hələ də böyük ölçüdə turizm gəlirlərindən asılı olduğunu göstərir. Bununla yanaşı, nəqliyyat xidmətlərinin 42,6 milyard dollarlıq ixrac həcmi Türkiyənin logistika və regional tranzit imkanlarının da iqtisadi əhəmiyyətini təsdiqləyir.

Diqqətçəkən məqam isə yüksək texnologiyalı xidmətlərdə artımdır. Telekommunikasiya, kompüter və informasiya xidmətlərinin ixracının bir il ərzində 25,3 faiz artaraq 6,7 milyard dollara çatması Türkiyənin xidmət sektorunda daha yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrə doğru irəlilədiyini göstərir. Bu dinamika gələcəkdə xidmət ixracının yalnız turizm və nəqliyyatdan asılılığının azalmasına şərait yarada bilər.

Coğrafi baxımdan Avropa İttifaqı Türkiyənin əsas xidmət bazarı olaraq qalır. Səyahət xidmətləri nəzərə alınmadan belə, Aİ ölkələrinin ümumi xidmət ixracında 37,9 faiz, idxalda isə 45,3 faiz paya malik olması Avropa bazarının Türkiyə üçün strateji əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Ölkələr üzrə ABŞ-ın ixracda birinci yerdə olması, İrlandiyanın isə idxalda lider mövqeyə çıxması xidmət ticarətinin kifayət qədər şaxələndiyini göstərir.

Ümumilikdə, 2025-ci ilin nəticələri Türkiyənin xidmət sektorunda həm kəmiyyət, həm də struktur baxımından müsbət dinamikanın davam etdiyini göstərir. Turizm əsas gəlir mənbəyi olaraq qalsa da, rəqəmsal və informasiya xidmətlərində sürətli artım sektorun gələcək inkişafı üçün daha dayanıqlı və yüksək gəlirli istiqamətlərin formalaşdığını deməyə əsas verir. Əsas məsələ isə bu artım tempini qorumaq və xidmət ixracında yüksək əlavə dəyərli sahələrin payını daha da artırmaqdır.

ERAmedia Analitik Qrupu