Yeni yayımlanan elmi araşdırmaya görə, mütəmadi olaraq gec saatlarda yatan insanların infarkt və ya insult keçirmə riski arta bilər.

ERAmedia xəbər verir ki, tədqiqat gecə aktiv olan şəxslərin ürək-damar sağlamlığı baxımından daha çox risk altında olduğunu göstərir.

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, “gecə quşları” kimi tanınan şəxslərin erkən yatanlarla müqayisədə infarkt və ya insult keçirmə ehtimalı 16 faiz daha yüksəkdir.

“Brigham and Women’s Hospital” və Harvard Tibb Məktəbinin əməkdaşı, araşdırmanın aparıcı müəllifi Sina Kianersi bildirib ki, gec yatanlar tez-tez sirkadiyen uyğunsuzluq yaşayırlar. Bu isə daxili bioloji saatın təbii gün–gecə işıq dövrü və ya gündəlik həyat rejimi ilə üst-üstə düşməməsi deməkdir.

Kianersinin sözlərinə görə, gec saatlara qədər oyaq qalan insanlar ürək-damar sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilən davranışlara daha çox meylli olurlar. Bunlara qeyri-sağlam qidalanma, siqaret çəkmə və yuxu çatışmazlığı daxildir.

“Journal of the American Heart Association” jurnalında dərc olunan tədqiqatda orta yaşı 57 olan 300 mindən çox yetkin şəxsin yuxu vərdişləri və onların ürək-damar sağlamlığı ilə əlaqəsi araşdırılıb.

İştirakçıların təxminən 8 faizi açıq şəkildə gecə tipli xronotipə malik olduqlarını bildirib. Bu qrup adətən gec yatır və günün daha gec saatlarında ən yüksək aktivlik səviyyəsinə çatır.

Ürək-damar sağlamlığı çəki, xolesterin, qan şəkəri və qan təzyiqi göstəriciləri ilə yanaşı, sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, siqaret çəkməmək və yuxu keyfiyyəti kimi meyarlar əsasında qiymətləndirilib.

Nəticələrə görə, gecəcilərdə zəif ürək-damar sağlamlığına rastgəlmə ehtimalı 79 faiz daha yüksəkdir. Araşdırma həmçinin gec yatma ilə ürək-damar sağlamlığının pisləşməsi arasındakı əlaqənin qadınlarda daha güclü olduğunu ortaya qoyub.

Mütəxəssislərin fikrincə, əldə olunan nəticələr ürək-damar sağlamlığını yaxşılaşdırmaq üçün sağlam həyat tərzi vərdişlərinə dair bir yol xəritəsi kimi də dəyərləndirilə bilər.

Araşdırmada iştirak etməyən, Çikaqodakı Şimal-Qərb Universitetinin professoru Kristen Knutson bildirib ki, gec yatanlarda daha yüksək ürək xəstəliyi riskinin bir hissəsi siqaret və yuxu kimi dəyişdirilə bilən davranışlarla bağlıdır. Onun sözlərinə görə, axşam vaxtında yatan insanların ürək-damar sağlamlıqlarını yaxşılaşdırmaq üçün real seçimləri mövcuddur.

Knutson vurğulayıb ki, gec yatanlar təbiətcə daha sağlıqsız deyillər və bu araşdırma sağlam həyat tərzinin əhəmiyyətini bir daha önə çıxarır. O əlavə edib ki, gec yatmağa meylli insanlar üçün xüsusi hazırlanmış proqramlar onların həyat tərzi davranışlarını yaxşılaşdırmağa və ürək-damar xəstəlikləri riskini azaltmağa kömək edə bilər.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, sirkadiyen ritmlər güclü olduqda bioloji saat 24 saatlıq günlə yaxşı uyğunlaşır və əsas bədən funksiyaları üçün aydın siqnallar göndərir. Güclü ritmlərə malik olan insanlar cədvəllər və ya fəsillər dəyişsə belə, yuxu və gündəlik fəaliyyət üçün daha sabit rejimə riayət edirlər.

Bioloji saatın pozulması, istər nizamsız yuxu və qidalanma növbəli iş rejimi və ya gecə işığa məruz qalma səbəbindən olsun, piylənmə, ürək xəstəliyi, 2-ci tip diabet və yüksək qan təzyiqi riskinin artması ilə əlaqələndirilir.

Bundan əlavə, son dövrlərdə aparılan başqa bir araşdırma zəif sirkadiyen ritmlərlə demensiya arasında da əlaqə olduğunu ortaya qoyub.