Fransa prezidenti Emmanuel Makron bildirib ki, Paris Hörmüz boğazının açılması üçün mümkün hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyi planlaşdırmır. Onun sözlərinə görə, Fransa hazırkı şəraitdə münaqişənin birbaşa tərəfi hesab olunmadığından belə bir prosesdə iştirak etməsi məqsədəuyğun deyil.

ERAmedia-nın məlumatına görə, Makron qeyd edib ki, Fransa regionda hərbi eskalasiyanın daha da genişlənməsini istəmir və bu səbəbdən əməliyyatların bir hissəsi olmaq niyyətində deyil.

Makron eyni zamanda vurğulayıb ki, Paris münaqişənin aktiv fazası başa çatdıqdan sonra regionda ticarət gəmilərinin təhlükəsiz hərəkətini təmin etmək üçün müəyyən tədbirlər hazırlayır. Onun sözlərinə görə, Fransa əsas diqqəti döyüş əməliyyatlarından sonrakı mərhələdə beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyinə yönəltməyi planlaşdırır.

ABŞ prezidenti Donald Tramp isə Avropa müttəfiqlərinin mövqeyinə münasibət bildirərkən Makronun dəstək səviyyəsini müsbət qiymətləndirdiyini qeyd edib. Bununla belə, o vurğulayıb ki, ABŞ hərbi gücü baxımından kifayət qədər imkanlara malikdir və Vaşinqtonun əməliyyatların icrası üçün müttəfiqlərə ehtiyacı yoxdur.

Hörmüz boğazı ətrafında baş verən hadisələr beynəlxalq enerji təhlükəsizliyi və qlobal ticarət baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dünyanın ən strateji dəniz marşrutlarından biri sayılan bu boğaz vasitəsilə qlobal neft tədarükünün böyük hissəsi daşınır. Bu səbəbdən regionda yaranan hər bir gərginlik qlobal iqtisadi sabitlik üçün risk yaradır və böyük dövlətlərin mövqeyi diqqətlə izlənilir.

Fransanın ehtiyatlı mövqeyi Avropa ölkələrinin Yaxın Şərqdə mümkün hərbi eskalasiyaya yanaşmasında daha praqmatik və balanslı strategiyaya üstünlük verdiyini göstərir. Paris üçün əsas prioritet münaqişənin birbaşa tərəfinə çevrilməmək və eyni zamanda regionda təhlükəsizlik proseslərindən tam kənarda qalmamaqdır. Bu yanaşma Fransa diplomatiyasının son illərdə tez-tez istifadə etdiyi “strateji məsafə” siyasətini xatırladır.

Digər tərəfdən, ABŞ rəhbərliyinin açıqlamaları Vaşinqtonun hərbi gücə arxalanan daha sərt mövqeyini ortaya qoyur. Trampın bəyanatı həm də ABŞ-ın qlobal təhlükəsizlik məsələlərində lider rolunu qorumaq niyyətinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Bununla yanaşı, onun Avropa müttəfiqlərinin mövqeyini müəyyən dərəcədə müsbət qiymətləndirməsi Qərb daxilində tam fikir ayrılığının olmadığını da göstərir.

Hörmüz boğazı ətrafında yaranan vəziyyət Qərb dünyasında təhlükəsizlik strategiyalarının necə formalaşdığına dair maraqlı mənzərə yaradır. ABŞ daha aktiv hərbi rol oynamağa hazır olduğunu nümayiş etdirdiyi halda, Fransa kimi Avropa dövlətləri daha çox diplomatik və sonrakı təhlükəsizlik mərhələlərinə fokuslanan yanaşma seçir.

Bu isə qlobal təhlükəsizlik sistemində fərqli yanaşmaların paralel şəkildə mövcud olduğunu göstərir. Belə bir şəraitdə regionda baş verən hadisələrin gələcək inkişafı yalnız hərbi balansdan deyil, həm də böyük dövlətlərin siyasi qərarlarından və diplomatik manevrlərindən asılı olacaq.

ERAmedia Analitik Qrupu