Azərbaycan tarixində maarifçiliyə, təhsilə və milli inkişaf ideyalarına verdiyi töhfələrlə seçilən şəxslərdən biri də Yusif ağa Dadaşov olub.

ERAmedia xəbər verir ki, 1870–1918-ci illərdə yaşamış xeyriyyəçi gəmiçilik ticarətindən əldə etdiyi gəlirin əhəmiyyətli hissəsini xalqın maariflənməsinə və müxtəlif ictimai layihələrə yönəldib.

Dadaşovun xeyriyyəçilik fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri təhsilin inkişafı idi. O, Qori Müəllimlər Seminariyasına və qızlar məktəbinə maliyyə dəstəyi göstərərək gənc nəslin savadlanmasına töhfə verib. Bakı quberniyasının müsəlman əhalisi arasında maarifin yayılmasını qarşıya məqsəd qoyan “Nəşri-Maarif” cəmiyyətinin ömürlük fəxri üzvü olması da onun bu sahəyə bağlılığını göstərirdi.

Xeyriyyəçinin fəaliyyəti yalnız təhsil sahəsi ilə məhdudlaşmayıb. O, Bakı–Batum neft kəmərinin çəkilişinə və Bakı şəhər dumasının binasının inşasına maliyyə yardımı göstərib, Azərbaycanın maddi mədəniyyət abidələrinin qorunmasına dəstək verib. Bu addımlar onun ölkənin iqtisadi və mədəni inkişafına verdiyi töhfələrin bir hissəsi idi.

Yusif ağa Dadaşov Azərbaycanın milli dövlətçilik ideyalarına da dəstək verən şəxslər sırasında olub. Təqdim olunan məlumatlara görə, o, milli hökumətin yaradılması istiqamətindəki təşəbbüslərə və “Müsavat” partiyasının fəaliyyətinə maddi yardım göstərib.

1918-ci ilin martında Bakıda və ətraf ərazilərdə vəziyyətin gərginləşməsi onun həyatında faciəli dönüşlə nəticələnib. Həmin ayın 26-da silah gətirən gəmiləri qarşılamaq üçün Zirə kəndinə gedən Dadaşovun geri qayıdarkən silahlı dəstə ilə qarşılaşdığı bildirilir. Tarixi rəvayətlərə görə, o, qarşı tərəfin təslim olmaq tələbini rədd etdikdən sonra öldürülüb.

Yusif ağa Dadaşovun ölümündən sonra onun məzarının yeri müəyyən edilməyib. Ailə nəslinin yaşlı nümayəndələri onun 1918-ci ilin mart hadisələri zamanı həlak olan digər insanlarla birlikdə dəfn oluna biləcəyini ehtimal edirlər. Bu məlumatın dəqiq təsdiqi üçün tarixi və arxiv mənbələrinin araşdırılması vacibdir.

Yusif ağa Dadaşovun həyat yolu Azərbaycanın xeyriyyəçilik və maarifçilik tarixinin diqqətəlayiq səhifələrindən biridir. Onun təhsilə, ictimai quruculuğa və milli mədəni irsə göstərdiyi dəstək ölkənin keçmişində xeyriyyəçilərin oynadığı mühüm rolu bir daha gündəmə gətirir.

Mələk Onur