İkinci Dünya müharibəsinin ən diqqətçəkən kəşfiyyat hadisələrindən biri olan Tehran konfransının təhlükəsizliyinin təmin edilməsində Məmmədhüseyn Əsədovun da adı çəkilir.

ERAmedia xəbər verir ki, 1900–1989-cu illərdə yaşamış azərbaycanlı kəşfiyyatçı uzun illər xüsusi xidmət orqanlarında çalışıb və əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri Almaniya kəşfiyyatına qarşı mübarizə olub.

1943-cü ildə İranın paytaxtı Tehran antihitler koalisiyasının aparıcı dövlətlərinin rəhbərlərinin görüşünə ev sahibliyi edirdi. İosif Stalin, Franklin Ruzvelt və Uinston Çörçillin iştirak etdiyi konfrans İkinci Dünya müharibəsinin gedişinə təsir göstərən mühüm siyasi hadisələrdən biri idi.

Görüşün təhlükəsizliyinin təmin olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Tədbirə hazırlıq məxfi şəraitdə aparılır, mümkün təhdidlərin qarşısının alınması üçün müvafiq tədbirlər görülürdü. Həmin dövrə dair təqdim olunan məlumatlarda Məmmədhüseyn Əsədovun da təhlükəsizlik tədbirləri ilə bağlı proseslərdə iştirak etdiyi bildirilir.

Mənbələrdə qeyd olunur ki, Almaniya kəşfiyyatının konfrans iştirakçılarına qarşı sui-qəsd planı barədə əldə edilən məlumatların vaxtında rəhbərliyə çatdırılması təhlükənin aradan qaldırılmasında mühüm rol oynayıb. Bu hadisə tarixə “Tehran-43” əməliyyatı ilə bağlı müzakirələrin bir hissəsi kimi daxil olub.

Əsədovun fəaliyyəti onun kəşfiyyat sahəsindəki xidmətlərinin mühüm nümunəsi kimi təqdim edilir. O, göstərdiyi xidmətlərə görə mükafatlandırılıb.

Məmmədhüseyn Əsədovun həyat yolu Azərbaycan əsilli şəxslərin İkinci Dünya müharibəsi illərində kəşfiyyat və təhlükəsizlik sahəsindəki fəaliyyətinə diqqət yönəldir. Bununla yanaşı, əməliyyatın ayrı-ayrı detalları və konkret şəxslərin rolu barədə məlumatları tarixi sənədlər və etibarlı arxiv mənbələri əsasında qiymətləndirmək vacibdir.

Vural