İslamabadda formalaşan razılaşma – TƏHLİL
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ABŞ və İranın “İslamabad razılaşması Sazişi”ni elektron şəkildə imzaladıqlarını bəyan edib.
ERAmedia xəbər verir ki, Şahbaz Şərif “X” sosial şəbəkə platformasında paylaşdığı açıqlamada sazişin təfərrüatları barədə məlumat verib.
Onun sözlərinə görə, sənəd hər iki ölkənin prezidentləri tərəfindən elektron qaydada imzalanıb.
Pakistanın baş naziri bildirib ki, sazişin hökumətlərin ən yüksək səviyyəsində imzalanması tərəflərin münaqişənin diplomatik yollarla həllinə sadiqliyini nümayiş etdirir.
“İslamabad razılaşması Sazişi”nin dərhal qüvvəyə minəcəyini qeyd edən Şərif vurğulayıb ki, ilkin mərhələdə İran Hörmüz boğazını dərhal yenidən açacaq, ABŞ isə dəniz blokadasını ləğv edəcək.
Şərif əlavə edib ki, Pakistan həmsədr vasitəçi olan Qətərin dəstəyi ilə texniki səviyyəli danışıqlara start vermək məqsədilə planlaşdırıldığı kimi 19 iyun 2026-cı il tarixində İsveçrədə rəsmi mərasim keçirəcək.
Baş nazir məsələ ilə bağlı ABŞ prezidenti Donald Trampına təşəkkürünü bildirib.
Şərif həmçinin İranın lideri Müctəba Xameneiyə və İran prezidenti Məsud Pezeşkiana dərin hörmət və minnətdarlığını ifadə edib. O, İran parlamentinin sədri və danışıqlar heyətinin rəhbəri Məhəmməd Baqir Qalibafın, eləcə də İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin daxil olduğu İran nümayəndə heyətinin səylərini yüksək qiymətləndirib.
Pakistanın Baş naziri xüsusilə Qətər rəhbərliyinin səmimi səylərini və konstruktiv iştirakını təqdir etdiyini bildirib. O, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Misir liderlərinə bu prosesdə oynadıqları mühüm rol və verdikləri töhfələrə görə təşəkkür edib.
Şərif sonda qeyd edib ki, bu memorandum bütün region üçün daha böyük anlaşma, qarşılıqlı hörmət və ortaq rifahın davamlı təməli olacaq.
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərifin açıqlamasına əsasən, ABŞ və İran arasında “İslamabad Razılaşması” adlı sənədin elektron qaydada imzalanması beynəlxalq siyasi gündə diqqət çəkən hadisələrdən biri kimi qiymətləndirilir. “Mutabakat” termini Azərbaycan dilinin rəsmi üslub qaydalarına uyğun olaraq “razılaşma” kimi ifadə olunduğundan, sənədin adı da məzmun etibarilə ABŞ–İran “İslamabad Razılaşması” kimi təqdim edilir. Bu addımın vasitəçi ölkə kimi Pakistanın diplomatik fəallığını ön plana çıxardığı bildirilir.
Açıqlamada qeyd olunan əsas məqamlar razılaşmanın dərhal icra mexanizmi ilə müşayiət olunduğunu göstərir. İranın Hörmüz boğazını açması və ABŞ-ın dəniz blokadasını ləğv etməsi kimi öhdəliklər regionun təhlükəsizlik və enerji balansına birbaşa təsir göstərə biləcək strateji addımlar kimi şərh olunur. Xüsusilə Hörmüz boğazı dünya enerji ticarətinin əsas keçid nöqtələrindən biri olduğu üçün burada baş verən hər hansı dəyişiklik qlobal bazarlarda dalğalanmalara səbəb ola bilər.
Pakistanın bu prosesdə vasitəçi rolunun vurğulanması ölkənin regional diplomatiyada öz mövqeyini gücləndirməyə çalışdığını göstərir. Qətərin dəstəyi ilə aparılan danışıqların davam etdirilməsi və İsveçrədə rəsmi mərasim planı prosesin beynəlxalq formatda legitimləşdirilməsinə yönəlmiş addım kimi dəyərləndirilə bilər. Bu cür platformalar adətən tərəflər arasında etimadın artırılması və texniki detallarda razılaşmanın dərinləşdirilməsi üçün istifadə olunur.
Eyni zamanda, prosesdə müxtəlif regional güclərin adının çəkilməsi razılaşmanın yalnız ikitərəfli deyil, daha geniş geosiyasi maraqların toqquşduğu və ya uzlaşdırıldığı bir çərçivədə formalaşdığını göstərir. Belə vəziyyətlərdə diplomatik təşəbbüslər təkcə münaqişənin həlli deyil, həm də yeni regional güc balansının yaranması baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Ümumi siyasi baxımdan bu razılaşma regionda gərginliyin azaldılması istiqamətində potensial dönüş nöqtəsi kimi təqdim olunsa da, onun real təsiri icra mexanizmlərinin dayanıqlığı və tərəflərin öhdəlikləri yerinə yetirmə iradəsindən asılı olacaq. Beynəlxalq münasibətlər praktikasında belə genişmiqyaslı razılaşmaların davamlılığı çox vaxt kağız üzərindəki öhdəliklərdən daha çox siyasi etimad mühitinin möhkəmliyinə bağlı olur.
ERAmedia Analitik Qrupu









