Neftin qiyməti cümə axşamı səhər saatlarında əvvəlki gün baş verən kəskin artımdan sonra cüzi ucuzlaşıb.

ERAmedia xəbər verir ki, buna Yaxın Şərqdə münaqişənin daha da genişlənə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar səbəb olub.

Londonun ICE Futures birjasında Brent markalı neftin noyabr fyuçerslərinin qiyməti 1 barel üçün 100,88 dollar təşkil edir. Bu, əvvəlki sessiyanın bağlanış qiymətindən 0,33 dollar və ya 0,33 faiz aşağıdır. Çərşənbə günü Brent neftinin qiyməti 3,29 dollar və ya 3,4 faiz artaraq 101,21 dollara yüksəlib.

Nyu-York əmtəə birjasının (NYMEX) elektron ticarətində WTI markalı neftin oktyabr fyuçerslərinin qiyməti isə 0,09 dollar və ya 0,09 faiz azalaraq 95,96 dollar olub. Əvvəlki sessiyanın yekunlarına görə WTI-nin qiyməti 3,02 dollar və ya 3,25 faiz artaraq 96,05 dollara çatmışdı.

Brent markalı neftin qiymətinin 100 dollar həddini keçməsi enerji bazarında geosiyasi risklərin yenidən əsas qiymət amilinə çevrildiyini göstərir. Yaxın Şərqdə münaqişənin genişlənməsi ehtimalı investorların neft tədarükü ilə bağlı riskləri daha yüksək qiymətləndirməsinə səbəb olub. Nəticədə Brent bir gün ərzində 3,4 faiz, WTI isə 3,25 faiz bahalaşıb.

Cümə axşamı müşahidə olunan cüzi ucuzlaşma isə bazarın əvvəlki sıçrayışdan sonra müəyyən qədər sabitləşdiyini göstərir. Bununla belə, Brent-in 100 dolların üzərində qalması qiymətlərin geosiyasi xəbərlərə qarşı həssaslığının yüksək olduğunu nümayiş etdirir.

Əsas məsələ bundan sonra münaqişənin enerji infrastrukturuna və neft nəqlinə real təsir göstərib-göstərməyəcəyidir. Risklər artarsa, qiymətlərin daha da yüksəlməsi mümkündür. Əksinə, gərginliyin azalması və tədarükə təhlükənin minimuma enməsi neft qiymətlərində sürətli korreksiyaya səbəb ola bilər.

Bu baxımdan hazırkı bazar dinamikası təkcə iqtisadi göstəricilərdən deyil, geosiyasi proseslərin inkişafından daha çox asılı görünür.

Bununla yanaşı, neftin 100 dollar ətrafında möhkəmlənməsi neft ixrac edən ölkələrin gəlirləri baxımından müsbət amil sayıla bilər. Xüsusilə yüksək neft qiymətləri büdcə gəlirlərinin artmasına və xarici valyuta daxilolmalarının yüksəlməsinə şərait yaradır. Lakin qiymətlərin geosiyasi gərginlik hesabına bahalaşması uzunmüddətli iqtisadi planlaşdırma baxımından sabit mənbə hesab edilə bilməz.

Digər tərəfdən, neftin bahalaşması qlobal iqtisadiyyat üçün əlavə inflyasiya təzyiqi yarada bilər. Enerji daşıyıcılarının qiymətinin yüksəlməsi nəqliyyat və istehsal xərclərini artıraraq digər məhsul və xidmətlərin qiymətlərinə də təsir göstərir. Bu səbəbdən bazarın əsas diqqəti yaxın günlərdə həm Yaxın Şərqdəki vəziyyətə, həm də böyük neft istehlakçılarının tələbinə yönələcək.

Vural